واحد خانواده خوشبخت تبیان زنجان- بیکاری، تنهایی، نداشتن تحرک و فعالیت، نداشتن سرگرمی هایی که توجه و علاقه نوجوان را به خود جلب کند از عوامل ایجاد انحراف و بزهکاری در نوجوانان است. در این سنین نوجوانان از انرژی زیادی برخوردارند که باید به گونه ای سالم مصرف شود و در وجود آنها انباشته نگردد.
از این رو باید به تناسب امکانات خانواده تدابیری اندیشیده شود که نوجوان اوقات فراغت خود را به ویژه در ایام تعطیل تابستان در راه های مفید و سالم مصرف کند.
ورزش، کوهنوردی و سرگرمی های علمی در این دوران بسیار مفیدند. تحقیقی که درباره عده ای از دانش آموزان بزهکار صورت گرفته است نشان می دهد که بیش از نیمی از دانش آموزان به ورزش بی علاقه بوده اند؛ از این رو گسترش مراکز ورزشی و تشویق و ترغیب نوجوانان از سوی والدین برای شرکت در گروه های ورزشی سالم و کنترل شده، در این دوران بسیار مفید و ضروری است.
بعضی از خانواده ها که از امکاناتی بیشتر برخوردارند می توانند لوازمی از قبیل کامپیوتر در اختیار فرزندان خود قرار دهند که هم اوقات فراغت آنان را پر می کند و هم به آموزش آنها کمک می کند.
آموختن تعمیر لوازم الکترونیکی نیز اشتغال مفیدی برای پسران است. اشتغال به باغبانی، پرورش حیوانات خانگی در بعضی مناطق، کار و سرگرمی مفید دیگری است.
خیاطی، گلدوزی، آشپزی و برخی هنرهای دستی دیگر برای دختران بسیار لازم و مفید است. همچنین مشارکت در فعالیت های اجتماعی و به ویژه کارهای عام المنفعه و نیکوکارانه (همراه با کنترل) برای نوجوانان بسیار سازنده است و روح ارزش گرای آنها را ارضا و پرورش می دهد. عادت دادن فرزندان به مطالعه سالم و سازنده از همان دوران کودکی بسیار مفید و ثمربخش است.
تقویت روحیه علمی و حماسی در سلامت روحی و اخلاقی نوجوانان بسیار مؤثر است.
پدر و مادر باید در انتخاب کتاب نظارت داشته باشند تا فرزندانشان به دام کتابها و مجله های فاسد و گمراه کننده نیفتند؛ اما در کنار مطالعه باید به فراگیری مهارتهای علمی نیز توجه کرد تا هم مطالعه برای فرد خسته کننده و ملال آور نباشد و استعدادهای او در زمینه گوناگون رشد کند. فراگیری این قبیل مهارتها برای زندگی آینده افراد بسیار مفید است.
سرگرمیهایی که شعله های هوس و شهوت را در نوجوان دامن می زند، بسیار مضر و خطرناک است.این سرگرمی ها جو فکری و روحی آنها را آلوده می کند و زمینه را برای انحراف اخلاقی او فراهم می سازد. استفاده از موسیقی مبتذل و ترانه های محرک شهوت از این گونه است.
به ویژه نوجوان زمینه ای بسیار آماده برای این نوع تحرکات دارد و گاهی کوچکترین عامل، هیجان شهوانی شدیدی در او ایجاد می کند.
موسیقی نامناسب، کتابها و نشریات محرک به تخیل نوجوان دامن می زند و خیال و شهوت را در هم می آمیزد و آنها را از لحاظ روحی در شرایطی خطرناک قرار می دهد.
جامعه هایی که این قبیل چیزها را در اختیار نوجوان قرار می دهند بیشترین مشکل را در ارتباط با نوجوان دارند. گسترش خشونت، اعتیاد، بزهکاری، جنونهای جنسی، تجاوز به کودکان و ... از رایج ترین نابسامانیها در کشورهای غربی است که ریشه در سبک زندگی و نوع تربیت آنها دارد.
برای جلوگیری از رواج این گونه سرگرمی های مخرب باید برنامه سالمی برای پر کردن اوقات فراغت نوجوان داشت.
هر خانواده به تناسب امکانات خود باید اشتغالات و سرگرمی های مفید برای فرزندان و نوجوانان خود در نظر بگیرند تا هم از مفاسد بیکاری و بطالت در امان باشند و هم مهارتها و آموزشهای مفیدی را که به درد زندگی آینده آنها می خورد، فراگیرند.نکته دیگری را نیز در این زمینه باید مورد توجه قرار داد.
پرخوری، زیاده روی در استفاده از غذاهای مقوّی و پرانرژی، استفاده از غذاهای محرک، خواب و استراحت بیش از اندازه، برخورداری از رفاه زیاد (رفاه زیاد و راحت طلب بار آمدن) از جمله عواملی هستند که نیروهای اضافی را در بدن نوجوان انباشته می کنند و زمینه را برای تحریکات مداوم جنسی فراهم می سازد.
نتیجه آن که، داشتن زندگی پرتحرک و مثبت و هدف دار و پرهیز از تنهایی و بیکاری و بطالت برای سلامت روانی و اخلاقی نوجوان بسیار لازم و ضروری است.(راهنمای پدران و مادران، صفحه 90 تا 93)
راسخون/گردآوری :گروه خانواده خوشبخت تبیان زنجان
http://www.tebyan-zn.ir/blest_family.html
فهرست منابع و مآخذ
1.قرآن کریم
2. امیرالمؤمنین، علی(علیه السلام)، نهج البلاغه، مترجم: مرحوم محمد دشتی، منشور وحی، چاپ دوم، بی جا، 1387.
3. بابازاده، علی اکبر، شیوه های درمانی مفاسد اجتماعی، انتشارات دانش و ادب، چاپ اول، قم، 1381ه.ش.
4. چوپانکاره، ش، دانستنیهای جنسی، مؤسسه انتشارات راهیان سبز، چاپ دهم، مشهد، 1381.
5. دکتر دونالد.ای.گریدانوس، مراقبت از نوجوانان، مترجمان:دکتر پوریا صرّامی فروشانی- دکتر بزرگمهر مطهری، انتشارات رشد، چاپ دوم، تهران، 1385.
6. سادات، محمدعلی، راهنمای پدران و مادران(شیوه های برخورد با نوجوانان)، دفترنشر فرهنگ اسلامی، چاپ ششم، بی جا، 1376.
7. صفری، غلامرضا، نوجوان و خانواده، انتشارات ورای دانش، چاپ سوم، بی جا، 1385.
8. مطهری، مرتضی، اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب، انتشارات صدرا (با كسب اجازه از شورای نظارت بر نشر آثار استاد شهيد)، چاپ هفتم، بی جا، 1372.
9. نیک خو، مهدی، جوانی بهار زندگانی، دارالثقلین، بی چا، قم، 1379.