واحد مشاهیرو بزرگان تبیان زنجان- فريدون از ديگر شاهان بزرگ سلسله پيشدادي است كه بر ضد ظلم و ستم ضحاك قيام كرد و به كمك كاوه آهنگر سلطنت ايران را دردست گرفت. نام وي در اوستا Thraetaona ثرائه تئونه و زادگاه فريدون ورنه Varena ، ( در صفحات گيلان) ذكر شدهاست. در بندهش نسبت فريدون به جم ميرسد و پانصد سال پادشاهي كرده است.
وي داراي سه پسر بود: آئي ريه Airya (به پهلوي ارجErech و به فارسي ياراج ) سئيريمهSairima (به پهلوي سرم و به فارسي سلم)، توريه Tuirya (به پهلوي توچ و به فارسيتور.) در دينكرد آمده كه فريدون پادشاه خونيرث ( ممالك مركزي) كشور خويش را ميان سلم و تور و ايرج تقسيم كرد.
به قول شاهنامه فريدون از نژاد جمشيد پسر آبتين بود و مادرش فرانك نام داشت. آبتين را ضحاك بكشت و مغز او را به ماران داد. فرانك به بيشهاي گريخت و فريدون را به نگاهباني گاوي كه پر مايه نام داشت سپرد. او به شير پرمايه بزرگ شد و چون ضحاك از داستان او آگاهي يافت فرانك فريدون را برداشته از ايران گريخت . ضحاك پرمايه را كشت و فريدون چون بزرگ شد بر ضحاك بشوريد و به جايگاه ضحاك هجوم برد. فريدون از دجله بي كشتي بگذشت و به دژ هوخت گنگ دست يافت و دو خواهر جمشيد شهرناز و ارنواز را رها كرد و ضحاك را دربند نمود.
فريدون سه پسر داشت ايرج ،سلم و تور. وي دختران سرو شاه،ملك يمن را به زني براي آنان گرفت و كشور خود را بين آنان تقسيم كرد.ايران را به ايرج و توران را به تور ، و روم را به سلم داد. تور و سلم، ايرج را به نامردي كشتند و فريدون بدست منوچهر كين ايرج بگرفت.
داستان فريدون هم در اوستا و هم در ودا آمده است و ظاهرا مربوط به زماني ميشود كه هنوز آريائيهاي ايراني و هندي با هم ميزيستهاند. تقسيم مملكت فريدون بين سه پسر او نيز كنايه از آرياهاي ايراني و سكائي ها است كه در همسايگي يكديگر زيستهاند. از اين روي محققان سه فرزند او را سه قوم و ملت جدا خواندهاند. آنان جنگ سلم و تور با ايرج را نيز تاخت و تاز سكائي ها به ايرانيان دانسته اند. در تواريخ ملي وحماسي نيز پيرامون اين حملات حكايات فراواني نقل شده است.
منابع:
1- مشكور، محمد جواد: تاريخ ايران باستان، تهران، انتشارات اشرفي، 1363
2- فردوسي، ابوالقاسم: ،شاهنامه تهران، نشر قطره، 1377
3- هوار، كلمان: ايران و تمدن ايراني، ترجمه حسن انوشه، تهران، اميركبير، 1363
گرد آوری:گروه بزرگان و مشاهیر تبیان زنجان
http://www.tebyan-zn.ir/famous_man.html