مسابقه دین و اندیشه خانه قرآن باشگاه کاربران جامعه ورزشی خانواده خوشبخت دنیای کودکان آشپزی و تغذیه موبایل دانش و تکنولوژی مجله سلامت سیاست گردشگری
دنیای عکس و عکاسی اقتصاد زنان ادبیات هــنر سینما و تلویزیون بزرگان و مشاهیر مهدویت سرگرمی دانلود نرم افزار مرکز کتاب پایگاه ها جستجو روابط عمومی مقالات
   
صفحه اصلی وب سایت فید مطالب وب سایت عضویت رایگان در وب سایت جستجو در وب سایت سوالات رایج نقشه وب سایت درباره ما تماس با ما  
حتما ببنید
پيشگيري ازابتلا به بيماري قارچي
خون مصنوعی تولید شد!
6آرایش خطرناک مو
استفده از مام ها و ضد عرق ها ! خوب یا بد ؟؟؟
دقت کردید ؟؟
/archive/photography/0/10/default.html
http://news.tebyan-zn.ir/
/photo-gallery/archive/17/135/276/0/30/default.html
/Voting/public_opinion/default.html
جدیدترین مطالب این بخش

راهکار های مقابله با بیماری های روانی
بیماری های جسمی را می توان با خوردن یک قرص تا حد بسیار زیادی درمان کرد ، اما درمان بیماری های روانی...

آیا من سادیسم دارم؟
سادیسم یک اختلال رفتاری است رفتار باطل، و اهانت آمیز نسبت به مردم دیگر . تا به امروز، علت دقیق سادی...

ارسال مطالب به دوستان
send to freinds ارسال مطلب برای استفاده سایر دوستان

عنوان مطلب : تعریف سلامت روان
 
 برای ارسال این مطلب به دوستتان لطفا منو های زبر را بدقت تکمیل و دکمه ارسال را کلیک نمایید

 
 
 
 
  
دریافت رایگان (کلیک کنید)
ارسال دعوتنامه (کلیک کنید)
بازدید ها :   6394   بازدید   
تاریخ درج مطلب  31/5/1389
تغییر اندازه متن:  افزایش اندازه فونت متن    کاهش اندازه فونت متن
  چاپ این مطلب  

تعریف سلامت روان

كسب آرامش و اطمينان و دوري از افسردگي و اضطراب از اساسي‏ترين نيازهاي فطري آدمي است و از ديرباز جزء مسائل اساسي بشر بوده است. همين امر موجب شده تا در اديان الهي و آيين‏هاي كهن بشري، ضمن تشريح علل آرامش روحي و رواني، راه‏كارهايي براي پاسخ به اين نياز اساسي بشر ارائه گردد.

 از طرف ديگر، بهداشت و سلامت رواني يكي از نيازهاي اجتماعي نيز هست؛ چرا كه عملكرد مطلوب جامعه مستلزم برخورداري از افرادي است كه از حيث سلامت و بهداشت رواني در وضعيت مطلوبي قرار داشته باشند. بر همين اساس، يكي از اهداف و برنامه‏هاي نظام‏هاي اجتماعي، تلاش براي بالا بردن رفاه و بهزيستي افراد جامعه است.

 در اين ميان با تأملي كوتاه در شرايط كنوني جامعه و در نظر گرفتن گسترش و تعميق روزافزون ارتباطات انساني در سطوح بين المللي و جهاني، اين نكته احساس مي‏شود كه عوامل برهم‏زننده‏ي تعادل، آرامش و سلامت روان و علل پديدآورنده‏ي بحران‏هاي رواني، افزايش و پيچيدگي خاصي يافته و متقابلاً احساس نياز فردي و اجتماعي به سلامت و آرامش رواني افزايش روزافزوني پيدا كرده است.

 بديهي است هر گونه تلاش در زمينه‏ي دست‏يابي به سلامت و آرامش رواني، كه هم نيازي فردي و هم ضرورتي اجتماعي است، مستلزم آشنايي دقيق با معناي سلامت و چگونگي اندازه‏گيري آن است؛ به بيان ديگر، مي‏توان گفت: تا نتوانيم بر سر معنا و چگونگي اندازه گيري سلامت به توافق برسيم، نخواهيم توانست به مسائلي از اين نوع كه »چگونه مي‏توانيم سلامتي خود را حفظ كنيم يا آن را توسعه و بهبود بخشيم؟«، پاسخ دهيم.

 بر اين اساس در بحث سلامت رواني با چند مسئله‏ي اساسي روبه‏رو خواهيم بود:

 الف( سلامت رواني به چه معناست و مؤلفه‏هاي آن كدام‏اند؟

 ب) چگونه مي‏توان سلامت رواني را سنجيد؟

 ج) عوامل سلامت رواني كدام‏اند و چه عللي آن را با مخاطره روبه‏رو مي‏سازد؟

 د) راه‏هاي مقابله با عوامل تهديدكننده‏ي سلامت رواني چيست؟ و...

 با مراجعه به معاني مختلف ارائه شده براي واژه‏ي سلامت، درمي‏يابيم كه علي‏رغم درك شهودي اين مفهوم، تعريف دقيق آن ساده نيست و افراد و مكاتب مختلف، معاني متفاوتي را براي آن مطرح ساخته‏اند؛ هم‏چنين درمي‏يابيم كه تعريف سلامت و بيان مؤلفه‏هاي آن به طور جدي متأثر از مباني نظري و فلسفي در حوزه‏هاي هستي‏شناسي، معرفت‏شناسي، روش‏شناسي، انسان‏شناسي و ارزش‏شناسي است، به طور مثال، اگر با مبناي دوئاليستي دكارتي به انسان و موضوع سلامت نگريسته شود، از آن جا كه در اين نگاه تنها بعد جسماني آدمي قابل اندازه‏گيري و شناسايي علمي است، سلامت نيز تنها بر اساس بعد زيست‏شناختي آدمي تعريف مي‏شود؛ ولي اگر در مباني انسان‏شناختي خود قايل به ابعاد رواني، اجتماعي و معنوي براي انسان باشيم، اين مؤلفه‏ها را هم در كنار مؤلفه‏هاي زيست‏شناختي، در تعريف سلامت دخالت خواهيم داد.

 نكته‏اي كه ذكر آن در اينجا لازم است آن است كه بحث درباره‏ي چگونگي تعريف سلامتْ يك بحث صرفاً نظري نيست؛ چرا كه نحوه‏ي تعريف سلامت و بيماري، نه‏تنها در اتخاذ شيوه‏هاي اندازه‏گيري سلامت، شناسايي عوامل دخيل در آن و دنبال كردن روش‏هاي درمان بيماري و ارتقاي سلامت نقش اساسي ايفا مي‏كند، بلكه آثار اجتماعي، اقتصادي و حقوقي بسياري را هم مي‏تواند به همراه بياورد. به طور مثال اگر در تعريف مفهوم سلامت از مفاهيم ناظر به ساحت‏هاي دروني انسان استفاده شود، براي سنجش آن نمي‏توان به روش‏هاي كمّي صرف، قناعت كرد و بهره‏گيري از روش‏هاي كيفي شايد بتواند به افزايش دقت سنجش‏ها در اين زمينه كمك نمايد. در عرصه‏ي درماني هم اگر تنها بعد زيست‏شناختي سلامت روان در نظر گرفته شود، شيوه‏ي درمان منحصر به درمان‏هاي دارويي خواهد شد. اما با در نظر گرفتن ابعاد روان‏شناختي، جامعه‏شناختي، و معنوي اين مفهوم، اصلاح ساختارهاي اجتماعي و بررسي وضعيت هويت ديني و معنوي افراد نيز در فرآيند درمان و بهبود سلامت رواني انسان‏ها اهميّت مي‏يابد.

 در زمينه‏ي عوامل مؤثر در سلامت رواني نيز به نظر مي‏رسد شرايط اجتماعي و فرهنگي و شيوه‏هاي تعليم و تربيت تأثيرگذار هستند؛ به طور مثال، چنين عنوان شده بود كه جوان بودن، سلامت جسماني، تحصيلات خوب، برخورداري از شغل و درآمد مناسب، دين‏داري و متأهل بودن مي‏تواند در بهزيستي و شادماني و سلامت رواني تأثيرگذار باشند، اما تحقيقات بعدي در مطلق بودن نقش اين عوامل ترديدهايي ايجاد كرد؛ مثلاً هرچند برخورداري از شغل و درآمد مناسب و سلامت جسماني يكي از عوامل سلامت و بهداشت روان به شمار مي‏آيد، تحقيقات مربوط به جوامع توسعه‏يافته‏اي نظير آمريكا، بازگوكننده‏ي آن است كه ثروت و امكانات زياد، با خشونت، يأس و انزواطلبي نيز همراه است و به تعبير ديگر، افراد به موازات ثروتمندشدنشان خوشبخت‏تر نمي‏شوند. هم‏چنين به نظر مي‏رسد ايمان مردم به مادي‏گرايي و تعريف موفقيت بر اساس شهرت، ثروت و پايگاه اجتماعي كاهش يافته و جست‏وجوي سرچشمه‏هاي معنا و هدف، براي كسب آرامش و سعادت در آنان افزايش يافته است.

 و درنهايت شواهد نشان مي‏دهند كه گونه‏هاي مختلف و متنوّعي براي مقابله با مسائل و مشكلاتي كه سلامت روان را با خطر روبه‏رو مي‏سازد وجود دارد و بهره‏مندي از هريك از اين گونه‏هاي مقابله نيز به شرايط فرهنگي و اجتماعي و نوع شخصيت و هويت فرد و چگونگي تعليم و تربيت او بستگي دارد.

 حال در شرايطي كه جامعه‏ي علمي كشور در معرض پاسخ‏گويي به اين نياز فردي و اجتماعي است و از طرف ديگر مي‏كوشد تا با جنبشي فراگير فاصله‏ي خود را با كاروان پرسرعت علم كاهش دهد، توجه به نكات زير سودمند خواهد بود:

 الف) با توجه به تأثير شديد مباني نظري و فلسفي و شرايط فرهنگي و اجتماعي در چهار حوزه‏ي: تعريف سلامت، شيوه سنجش سلامت، شناسايي عوامل سلامت و ارائه‏ي راهكارهاي مقابله با بحران‏هاي رواني، دقت و تأمل نظري در بهره‏گيري از نظريه‏هاي علمي غربي لازم و ضروري است؛ چرا كه پذيرش بي‏چون‏وچراي چنين ديدگاه‏هايي و عمل به مقتضاي آن مي‏تواند سطوح مختلف جامعه را تحت‏تأثير قرار دهد و فرهنگ جامعه را به چالش بكشاند.

 ب) همان‏طور كه به اختصار بيان گرديد، نظريه‏پردازي در علوم انساني بر دو ركن اساسي چيستي و كيستي انسان و چيستي و چگونگي سعادت و كمال او استوار است. از طرف ديگر، موضع‏گيري در اين دو زمينه، به شكل اساسي با مباني هستي‏شناختي، معرفت‏شناختي، ارزش‏شناختي و انسان‏شناختي در ارتباط است. بر اين اساس با استخراج ديدگاه اسلامي در اين زمينه‏ها مي‏توان اولين گام را به سوي نقد نظريه‏هاي علمي موجود و پس از آن نظريه‏پردازي در عرصه‏ي علوم انساني برداشت، اما بايد توجه داشت كه ميان اين مرحله و ارائه‏ي نظريه‏اي علمي كه علاوه بر برخورداري از انسجام منطقي، از كارآمدي مطلوبي هم در عرصه‏ي پاسخ به نيازهاي فردي و اجتماعي بهره‏مند باشد، فاصله‏ي زيادي وجود دارد كه بدون حدس و آزمون و اصلاح و پيرايش مرتّب فرضيات، طي نخواهد شد.

 ج) به طور مثال اگر در بحث سلامت و بهداشت رواني بر اين باشيم كه آرامش خاطر در پرتو هماهنگي و انطباق درون و برون (اين هماهنگي و انطباق به دو طريق قابل حصول است: تغيير برون مطابق خواسته‏هاي درون، يا تغيير درون متناسب با وضعيت برون) به دست مي‏آيد، آن‏گاه در دنياي جديد كه شرايط محيطي با سرعت بسيار زيادي در حال تغيير است، انسان‏ها براي هماهنگ ساختن خود با تغييرات محيطي، مدام در معرض مخاطره قرار مي‏گيرند و فشارهاي رواني بسياري را بايد تحمّل كنند؛ اما اگر بتوانيم آرامش رواني را نه در پرتو هماهنگي و تطابق با عاملي متغير، بلكه در پرتو ارتباط و اتصال با وجودي ثابت، كه كارگردان جهان هستي است و جهان را بر محور قسط و عدل اداره مي‏كند، تعريف و دنبال كنيم، ديگر تحولات بيروني نمي‏تواند به طور مرتب آرامش و سكون فرد را برهم زند. در اين ديدگاه بر اساس مباني هستي‏شناختي و انسان‏شناختي، سلامت آدمي به گونه‏اي تعريف خواهد شد كه فرد در عين حالي كه زنده، حساس، درّاك و پوياست، از اين توانايي هم برخوردار است كه آرامش و اطمينان دروني‏اش تحت‏تأثير تغييرات محيطي مختل نشود. اما ارائه‏ي اين ديدگاه در جامعه‏ي علمي مستلزم ارائه‏ي دقيق مباني و روش‏هايي براي سنجش عوامل تعريف شده در آن و هم‏چنين ارائه‏ي شواهدي دال بر كارآمدي نظريه در پاسخ به نيازهاي موجود در زمينه‏ي سلامت رواني است و چنين مقدماتي فراهم نمي‏شود، مگر با تحقيقات نظري و ميداني گسترده

 

گرد آوری: گروه تندرستی و زندگی سالم سایت تبیان زنجان
http://www.tebyan-zn.ir/healthy_safe_life.html
سید محمد تقی موحد ابطحی

آرشیو های مرتبط : سلامت , روان , مفاهیم , تعریف ,
  
نوشته شده توسط زینب  محمدی در تاریخ 92/7/17 ساعت 12:28

ممنون از مطالب خوبتون

  
نوشته شده توسط موسی  پودینه در تاریخ 92/3/23 ساعت 7:32

بسیار عالی بود مطلب مفید و سازنده بود دو دفعه با اشتیاق مطلب را خواندم

  
نوشته شده توسط خليل زارعي در تاریخ 89/10/1 ساعت 21:23

براي تحقيق همسرم از آن استفاده كردم

  

12345
 
4 نفر به اين مطلب راي داده اند
میزان متوسط :4.0 از 5

اين مطلب تا چه ميزان مورد قبول شما واقع شد ؟
 نام و نام خانوادگی : 
آدرس Email :             
کد درون تصویر را وارد نمایید                       
 
 12345 
ضعيفعــالی
ضمن تشکر از توجه شما به این مطلب , نظرات سازنده شما در هر مطلب را صمیمانه ارج نهاده و آنرا به عنوان مرجعی قابل اعتماد جهت پیشرفت و ترقی اطلاع رسانی در فضای گفتمانی مناسب , می دانیم و اميد داريم بتوانيم از حسن نظر شما در راستاي افزايش سطح ارائه محتوا و خدمت رساني بهره گيريم.
نظر شما پس از بررسی توسط بخش محتوا, قابل روئیت برای عموم خواهدبود .
(توجه: تایید نظرات به معنی قبول و یا تایید محتوای آن  از سوی تبیان زنجان نمی باشد )

 
 

1197
© 2004-2009 Tebyan. The content is copyrighted to Tebyan Cultural and Information center and may not be reproduced on other websites.