جای خالی سلامت اجتماعی

اطلاع رسانی بیشتر در خصوص آسیب های اجتماعی، موجب افزایش مطالبات اجتماعی در خصوص امنیت خواهد شد

در گذشته اراذل و اوباش از قداره، شمشیر، پنجه بوکس، چاقو و چاقوی ضامن دار استفاده می کردند، اما اکنون جوان ۱۷ ساله که هیچ سابقه ای ندارد، در نخستین استفاده از این ابزار مرتکب قتل می شود.

 گزارش های سازمان پزشکی قانونی نشان می دهد در ۱۰ سال گذشته (۱۳۸۰ تا ۱۳۸۹) بیش از ۵ میلیون و ۸۰۰ هزار پرونده نزاع در پزشکی قانونی مورد رسیدگی قرار گرفته است.

 بین این سال ها، سال گذشته (۱۳۸۹) بالاترین آمار را دارد که در آن، ۶۳۱ هزار و ۳۸۱ مورد پرونده نزاع به سازمان پزشکی قانونی ارجاع شده است.

متوسط مراجعات پرونده های نزاع به سازمان پزشکی قانونی در ۱۰ سال گذشته بیش از ۵۸۲ هزار مراجعه در سال بوده است. با توجه به سرشماری ملی سال ۱۳۸۵ که در آن جمعیت کشور ۷۰ میلیون و ۴۷۲ هزار و ۸۴۶ نفر و آمار متوسط ۵۸۲ هزار مراجعه نزاع در سال به پزشکی قانونی اعلام شد، از هر ۱۰۰۰ نفر ایرانی هر سال ۸ نفر به دلیل نزاع به پزشکی قانونی مراجعه می کنند.

 این در حالی است که بخشی از موارد نزاع بدون مراجعه به مراجع ذی صلاح قانونی با مصالحه خاتمه می گیرد و در این آمار لحاظ نشده است.

 مفهوم سلامت اجتماعی

سلامت اجتماعی واژه جدیدی نیست، بلکه مفهومی است که حدود ۴۰ سال پیش در کنار ابعاد جسمی و روانی سلامت مورد توجه قرار گرفته است. برای اولین بار در سال ۱۹۷۲ مفهوم سلامت اجتماعی با «درجه عملکرد اعضای جامعه» مترادف شد و شاخص سلامت اجتماعی شکل گرفت.

کم کم با طرح پرسش هایی در ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی، سلامت فردی و میزان فعالیت و عملکرد فرد در جامعه براساس این استدلال مطرح شد که سلامت امری فراتر از بیماری و قابلیت های کارکردی فرد است.

ارتقای سطح سلامت بر این اساس از ۲ طریق امکان پذیر است که یکی از آنها توسعه شیوه های سالم زندگی و اقدام اجتماعی برای سلامت است و دیگری ایجاد شرایطی است که زیستن در یک حیات سالم را امکان پذیر سازد.

سنجش محتوای سلامت اجتماعی ابتدا از طریق تمرکز بر «فرد» و در ارتباط با تعاملات میان فردی (مثلاً دیدار با دوستان) و مشارکت اجتماعی (مانند عضویت در گروه ها) مورد سنجش قرار گرفت و در اندازه گیری آن، ارکان عینی (مثلاً تعداد دوستان) و ذهنی (مانند کیفیت روابط دوستانه) هر دو در تعریف منظور شده بود.

 حوزه سلامت اجتماعی از سال های ۱۹۹۵ به بعد، علاوه بر نگرش کلی و عامی که بر کیفیت سلامت در میان تمام افراد دارد، در کشورهای صنعتی گرایش خاصی را در دوبعد سلامت روانی و نیز سلامت اجتماعی آغاز کرده است. به این ترتیب «ارتقای سلامت» در بر گیرنده زمینه های اقدام اجتماعی برای توسعه سطح سلامت است.

 موضوع اول در برگیرنده توانمندسازی انسان ها از طریق آگاهی ها و مهارت های ضروری برای یک زندگی سالم است و موضوع دوم تأثیرگذاری بر سیاستگذاران به گونه ای است که سیاست های عمومی و برنامه های حامی سلامت عمومی را در سطح جامعه پیگیری کنند که پیشگیری از انحرافات اجتماعی از گسترده ترین ارکان این بخش است.

اشخاصی که از سلامت اجتماعی برخوردارند، با موفقیت بیشتری می توانند با چالش های ناشی از ایفای نقش های اصلی اجتماعی کنار بیایند؛ آنان در خانواده هایی زندگی می کنند که از ثبات و انسجام بیشتری برخوردار است و احتمالاً می توانند مشارکت بیشتری در فعالیت های جمعی داشته باشند.

باید انتظار داشت تطابق آنان با هنجارهای اجتماعی بیشتر باشد، شرایطی که می تواند نقش مهمی در پیشگیری از انحراف که ابعادی فراتر از قلمرو رفتارهای فردی دارد، داشته باشد.

آفتاب/گرد آوری: گروه جامعه سایت تبیان زنجان
http://www.tebyan-zn.ir/society.html