واحد جامعه تبیان زنجان- یادگیری روابط صحیح اجتماعی باعث افزایش اعتماد به نفس افراد و کاهش رفتارهای پرخطر می شود. این درحالی است که برخی نهادهای اجتماعی و خانواده ها درباره آموزش مهارت های زندگی در جامعه بین جوانان بسیار ضعیف عمل می کنند.
روابط اجتماعی مسیرهای جامعه پذیری را برای جوانان مهیا می کند به نحوی که آنان همانند یک عضو صالح و سالم وارد جامعه می شوند و از رفتارهای انحرافی نوجوانان و جوانان جلوگیری می شود.
یعنی درواقع جوانان یاد می گیرند چگونه تصمیم گیری کنند و تفکر خلاق و انتقادی داشته باشند، چگونه احساس مسئولیت پذیری را در خود افزایش دهند و از همه مهم تر چگونه نحوه رفتار مناسب با همسالان را یاد بگیرند.
از کارکردهای اصلی مهارت های زندگی ارتقای سلامت روحی- روانی افراد است و جوانان در طول اجرای برنامه های مدون آموزش هایی درباره افزایش خودآگاهی، تصمیم گیری حل مسئله، تفکر انتقادی، تفکر خلاق، کنترل هیجان ها در افراد فرا می گیرند.
این آموزش ها بیشتر از سوی نهادهای درگیر با مسائل اجتماعی به جوانان داده می شود. همچنین آموزش های پیش از ازدواج و برخورد با مسائل حساس زندگی از دیگر آموزش های مهارت های اجتماعی است.
با توجه به مسائل و بحران های پیش روی جوانان ضروری است که اقدام های اساسی تری در این بخش انجام شود.
الیس مک رابیس محقق و جامعه شناس انستیتو اوکلاهاما درباره ضرورت طرح مهارت های اجتماعی می گوید: تحقیقات نشان می دهد که 50درصد از کودکانی که آموزش مهارت های زندگی دیده اند در برخورد با مشکلات با اعتماد به نفس بیشتری مواجه شده اند.
این محقق با اشاره به مسئله طلاق و اعتیاد می گوید: براساس آمارها 30درصد از طلاق ها در سال اول و 60 درصد آن نیز در 7 سال اول زندگی اتفاق می افتاد.
عمده مشکلات طلاق نیز به دلیل نداشتن آگاهی از زندگی زناشویی است. در بحث اعتیاد نیز فرد نمی تواند بر استرس ها و نگرانی اطراف خود به طور مناسب تسلط یابد.
ولی فراگیری مهارت های زندگی نقش به سزایی در کاهش استرس و افزایش اعتماد به نفس فرد دارد.
آموزش روابط اجتماعی نوعی تزریق واکسن روانی برای نوجوان است که به ارتقای سلامت اجتماعی و خانوادگی او کمک می کند.
شناخت روابط اجتماعی اصلی ترین مباحث تربیتی است که از سوی والدین و مربیان آموزشی به فرزندان آموخته می شود. معیارهای انتخاب دوست به عنوان همراه، هم کلاسی و همدم نخستین گام برای آغاز روابط اجتماعی است.
از سوی دیگر گفتن نه به خواسته ها و مطالبات نامعقول و غیرمنطقی اطرافیان یکی از کارکردهای مهم آموزش مهارت های زندگی است.
بسیاری از فرزندان از پاسخ منفی خجالت می کشند و در پاسخ به درخواست های نامعقول دوستان خود جواب مثبت می دهند و در نتیجه دچار مشکلات بسیاری در زندگی می شوند.
بسیاری از نوجوانان هم به دلیل ترس از نیشخند یا مسخره کردن دوستان دست به کارهای نامعقول می زنند و در نتیجه با دوستان ناباب به گرداب اعتیاد، انزوا، ترک تحصیل و خودکشی سقوط می کنند.
برای از بین بردن بحران هویت، پیروی از پوشش های ناهنجار و انجام آرایش و پیرایش های مخصوص افراد منحرف غربی نیازمند افزایش شاخص های اجتماعی در جامعه هستیم و فرزندان با این آموزش ها می آموزند که در برابر تمام ناهنجاری ها و خواسته های نامعقول «نه» بگویند.
با این همه ورود به اجتماع، رعایت حقوق دیگران در تمام ابعاد، احترام به معیارهای شهروندی، حرکت در چارچوب ضوابط اجتماعی، انتخاب همسر، شغل و آینده و شرایط زندگی از مقوله های فراگیری مهارت های اجتماعی است.
والدین و مربیان اصلی ترین نقش را در فراگیری مهارت های اجتماعی دارند. والدین باید از تحقیر، مقایسه و تبعیض فرزندان به طور جدی خودداری کنند و تصور نکنند که دوست بودن با فرزندان موجب شکستن حرمت ها و مبانی سنتی میان آنها و فرزندان می شود.
درواقع افراط و تفریط عاطفی و تربیتی یا سخت گیری های انضباطی و تحصیلی، و هدف تحمیلی براساس سلیقه پدر و مادر و نه استعداد و توانایی فرزندان موجب سرخوردگی و کاهش اعتماد به نفس فرزند می شود.
این آموزش ها از سوی خانه و مدرسه بسیار پراهمیت و مهم تلقی می شود، علاوه بر آنها رادیو و تلویزیون در آموزش مستمر مهارت ها می توانند بسیار کارساز باشند که متأسفانه برخی از ارگان ها در ارتباط با بحث مهارت های اجتماعی کوتاهی می کنند.
شاید علاوه بر رسانه های گروهی نهاد خانواده و مدرسه به عنوان نهادهای مسئول غیرقابل انکار باشد و در مجموع تمام نهادهای اجتماعی اگر وظیفه ای پررنگ تر از خانواده نداشته باشند مسلما مسئولیت کم تری نخواهند داشت بنابراین با آموزش صحیح زندگی به سادگی می توان از بسیاری مشکلات اجتماعی جوانان پیشگیری کرد.
راسخون/گرد آوری: گروه جامعه سایت تبیان زنجان
http://www.tebyan-zn.ir/society.html