مسابقه دین و اندیشه خانه قرآن باشگاه کاربران جامعه ورزشی خانواده خوشبخت دنیای کودکان آشپزی و تغذیه موبایل دانش و تکنولوژی مجله سلامت سیاست گردشگری
دنیای عکس و عکاسی اقتصاد زنان ادبیات هــنر سینما و تلویزیون بزرگان و مشاهیر مهدویت سرگرمی دانلود نرم افزار مرکز کتاب پایگاه ها جستجو روابط عمومی مقالات
   
صفحه اصلی وب سایت فید مطالب وب سایت عضویت رایگان در وب سایت جستجو در وب سایت سوالات رایج نقشه وب سایت درباره ما تماس با ما  
حتما ببنید
كسب و كار الكترونيك
افزایش اعتماد به نفس با چهار هفته تمرین
تاثیر مثبت انديشی در موفقیت و زندگی
ریا و باطل شدن اعمال
دقت کردید ؟؟
/News-Article/News_agency/public_relation_tebyan/2012/1/11/48585.html
http://news.tebyan-zn.ir/
/Voting/public_opinion/default.html
/archive/photography/0/10/default.html
جدیدترین مطالب این بخش

مفهوم توسعه روستایی
انسان پیش از آموختن کشاورزی و کشف فنون و ابزارهای مختلف, برای تامین نیازهای زندگی خود به کوچ و چندج...

مسافران آب و آفتاب و برکت
از آب به آب. رنگ به رنگ. مرتع به مرتع؛ عشایر کوچ می‌کنند تا از قشلاق به ییلاق روند،در گرمای تابستان...

ارسال مطالب به دوستان
send to freinds ارسال مطلب برای استفاده سایر دوستان

عنوان مطلب : آسیب پذیری سرچشمه فقر
 
 برای ارسال این مطلب به دوستتان لطفا منو های زبر را بدقت تکمیل و دکمه ارسال را کلیک نمایید

 
 
 
 
  
دریافت رایگان (کلیک کنید)
ارسال دعوتنامه (کلیک کنید)
بازدید ها :   1675   بازدید   
تاریخ درج مطلب  13/5/1389
تغییر اندازه متن:  افزایش اندازه فونت متن    کاهش اندازه فونت متن
  چاپ این مطلب  

آسیب پذیری سرچشمه فقر

 فقر و آسیب پذیری در جوامع بشری دارای ابعاد گوناگون است اما جنبه های اقتصادی آن از نمود بیشتری برخوردار بوده و تا حدی می توان ابعاد مختلف فقر و آسیب پذیری را ناشی از تبعات فقر اقتصادی دانست. 

●روش مطالعه: به لحاظ خصلت جامعه شناختی موضوع مورد پژوهش و نیز به واسطه وسعت و گستردگی جمعیت های مورد مطالعه و لزوم تحدید جامعه از طریق نمونه گیری و همچنین استفاده از پرسشنامه های اقتصادی و اجتماعی و با تكیه بر فرضیات روابط علی، در دو تحقیق مذكور روش پیمایشی انتخاب شده است كه به عنوان یكی از روش های رایج در پژوهش های اجتماعی بویژه در تحقیقات جامعه شناسی مطرح است. با این وجود در مقاطع و مراحلی از دو تحقیق از روش های مشاهده ای و كتابخانه ای نیز استفاده شده است.

●جامعه آماری: با توجه به خصوصیات اجتماعی اقتصادی مندرج در سرشماری ها از ۱۳۰ آبادی دارای سكنه در قلمرو شهرستان گرمسار تعداد ۲۱ روستا و از ۱۳۳ روستای دارای سكنه دشت آزادگان ۲۰ آبادی با استفاده از فرمول كوكران و شارپ و با توجه به وضعیت توسعه یافتگی آنها و برحسب امكانات و تسهیلات توسعه ای انتخاب شدند.

●یافته ها

یافته های دو پژوهش مورد نظر تحت عنوان ویژگی های اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی خلاصه شده است:

▪ویژگی های اجتماعی اقتصادی

بطور كلی یافته های دو مطالعه حاكی از آن است كه قشربندی اجتماعی در جوامع روستایی مورد مطالعه، در دوران معاصر تحولات زیادی را به خود دیده است كه نتیجه آن تنوع و در عین حال پیچیدگی ساختاری این جامعه است. با توجه به مطالعات میدانی در مناطق گرمسار و دشت آزادگان ویژگیهای زیر را می توان پیرامون گروههای اجتماعی روستایی برشمرد:

●دهقانان فقیر: به كسانی اطلاق می شود كه عمدتاً از طریق كشاورزی امرار معاش نموده و از نظرثروت در میان دهقانان كمترین و در بین بقیه اقشار در رده چهارم (در طبقه بندی شش گانه) اقشار روستایی گرمسار و رده سوم (در طبقه بندی چهارگانه) اقشار روستایی دشت آزادگان قرار دارند. این قشر دارای متوسط زمین ملكی آبی ۵/۲ هكتار در گرمسار و ۷/۴ هكتار در دشت آزادگان می باشد. از نظر امكانات رفاهی زندگی و وسایل منزل و مسكن قابل سكونت دهقانان فقیر ساكن در روستاهای منطقه گرمسار اكثراً فاقد سطح زندگی مناسب از نظر استانداردهای اولیه می باشند در حالی كه در دشت آزادگان تفاوت های موجود در زمینه ابعاد مذكور بین اقشار فقیر و غیرفقیر اكثراً فاقد معنی داری بوده و نشان دهنده همگن بودن و شباهت سبك زندگی روستائیان و نیز فراهم آمدن استانداردهای اولیه زندگی در سطح كل جامعه توسط دولت می باشد. در مجموع دهقانان فقیر در منطقه گرمسار ۸/۱۷ و در منطقه دشت آزادگان ۴۵ درصد از جمعیت فقرا را تشكیل می دهند.

- فقرای روستایی فاقد زمین: اعضای این قشر براساس مطالعات انجام شده عمدتاً كارگر بوده و در بخش های مختلف از جمله كشاورزی به فروش كار یدی خویش مبادرت می ورزند، این گروه به سختی قادر به تأمین هزینه های زندگی خویش بوده و برخی از آنها از طریق اجاره كاری، سهم بری و یا دامداری در سطح بسیار محدود به امرار معاش می پردازند اعضای این قشر بطور كلی در منطقه گرمسار ۲/۸۲ درصد و در دشت آزادگان ۵۵ درصد از جمیعت قشر فقیر را تشكیل می دهند.

- بعد خانوار روستائیان فقیر دارای زمین ۹/۳ و در بین روستائیان فقیر فاقد زمین ۳/۴ در گرمسار می باشد در حالی كه در دشت آزادگان این رقم برای اقشار فقیر ۳/۷ محاسبه شده است.

- حدود ۶ درصد سرپرستان خانوارهای فقیر در گرمسار و ۸/۲ درصد در دشت آزادگان را زنان تشكیل می دهند. و در گرمسار حدود ۷۸ درصد خانوارهای دارای سرپرست زن فقیر می باشند در حالی كه در دشت آزادگان ۵۰ درصد زنان سرپرست خانوار فقیر هستند.

- از نظر وضع سواد، نتایج مطالعات در گرمسار حاكی از آن است كه اقشار آسیب پذیر در زمینه دستیابی به امكانات تحصیلی در مقایسه با سایر اقشار در وضعیت نامساعدتری قرار دارند در حالی كه در دشت آزادگان این میزان برای اقشار فقیر و غیر فقیر تقریباً برابر می باشد.

- یكی از مسائل عمده اقشار آسیب پذیر در جامعه روستایی گرمسار، مهاجرت است كه هم در میان اقشار فقیر و هم در میان اقشار مرفه قابل روِیت می باشد. مهاجرت اقشار مرفه عمدتاً به دلیل تأمین نیازهای ثانویه مانند تحصیلات عالیه فرزندان صورت می پذیرد در حالی كه در قشر آسیب پذیر مهاجرت ها عمدتاً توسط نیروی كار اصلی و جهت دستیابی به فرصتهای جدید شغلی صورت می گیرد. تفاوت مهاجرت در گرمسار و دشت آزادگان در مقصد مهاجرت است بطوری كه در گرمسار اغلب مهاجرت ها به مقصد شهر و میزان اندك مهاجرت های دشت آزادگان به مقصد روستاهای بزرگتر و توسعه یافته تر صورت می پذیرد.

- نتایج هر دو مطالعه نشان می دهد كه میزان استفاده اقشار مرفه از كمك ها و اعتبارات دولتی و بانك ها هم از نظر حجم ریالی و هم از نظر میزان استفاده كننده بیشتر از اقشار آسیب پذیر است.

- براساس نتایج هر دو مطالعه در هر دو جامعه فقر و نابرابری در روستاهای با سطح توسعه بالاتر بیشتر به چشم می خورد و ارتباط معنی دار معكوس و با شدت قابل ملاحظه ای بین فقر و و توسعه روستایی وجود دارد.

▪یافته های اقتصادی

- مقیاس نابرابری براساس توزیع نسبت درآمدهای دریافت شده به وسیله گروه ۴۰ درصد پایین درآمدی در مقایسه با گروه ۲۰ درصدی بالای درآمدی در شهرستان گرمسار معادل ۱۴درصد و در شهرستان دشت آزادگان معادل ۲۷درصد است كه هر دو مورد حاكی از نابرابری توزیع درآمد در میان خانواده های مورد مطالعه دارد و این نابرابری در منطقه گرمسار بیشتر بوده است.

محاسبه خط فقر درآمدی نشان دهنده آن است كه ۲۵ درصد از جمعیت روستایی شهرستان گرمسار و ۳۱ درصد از جمعیت روستایی دشت آزادگان در زیر خط فقر قرار دارند.

- مبنای محاسبه خط فقر در شهرستان گرمسار درآمد ماهیانه كمتر از ۴۴ هزار تومان و در دشت آزادگان درآمد ماهانه كمتر از ۹۸ هزار تومان بوده است بعد یك خانوار در گرمسار ۵/۴ نفر و در دشت آزادگان ۵/۶ نفر است.

- میزان ابتلاء به فقر براساس آزمون آماری پروبیت در جامعه روستایی گرمسار بین روستائیان فاقد زمین بیشتر از افراد دارای زمین بوده است و در دشت آزادگان نیز كشاورز یا دامدار بودن و نیز افزایش بعد خانوار میزان ابتلاء به فقر اقتصادی را افزایش می دهد.

▪یافته های زیست محیطی

- كاهش حاصلخیزی اراضی كشاورزی، كاربرد بیش از نیاز كود و سموم شیمیایی، كاربرد نامناسب ماشین آلات، كاهش سرانه سطح اراضی كشاورزی به دلیل افزایش جمعیت و راندمان پایین استفاده از آب از جمله ویژگی های مشترك وابسته به نظام كشاورزی در هر دو منطقه بشمار می رود كه موجبات تخریب و ناپایداری منابع پایه را فراهم آورده اند.

توسعه بی رویه كشت محصولات تجاری و جالیزی و عدم تناسب تركیب و الگوی كشت متناسب با منابع و نیازهای موجود در هر دو منطقه به چشم می خورد كه خود عاملی مهم در تشدید ناپایداری منابع محسوب می شود.

- در هر دو منطقه بهره برداری و فشار بیش از حد باعث كاهش كمی و كیفی وضعیت مراتع شده است.

- از دیگر مسائل اساسی نظام كشاورزی در هر دو منطقه می توان به قطعه قطعه بودن و پراكندگی اراضی كشاورزی كه با عواملی از قبیل عدم رعایت تناوب كشت، جابجایی محصولات به منظور افزایش میزان حاصلخیزی زمین، تقسیم اراضی به قطعات كوچك تر بنابه ضرورت های طبیعی و جنس خاك و یا دوری و نزدیكی به منبع آب و نیز رواج كشت تجاری و جالیزی تشدید شده است. براساس مطالعات صورت گرفته در هر دو منطقه، علاوه بر عوامل طبیعی، برخی از عوامل انسانی مانند كمبود دانش و تخصص، ضعف تحقیقات و آموزش و ترویج و سطح مكانیزاسیون پایین و عدم استفاده صحیح از ماشین آلات موجود، توسعه نظام اجاره ای و پیمانكاری و ضعف مالی درصدبالایی از بهر ه برداران به ناپایداری شرایط محیطی كمك كرده كه نتیجه چنین شرایطی بطور مستقیم به ضرر اقشار آسیب پذیر روستایی در درجه اول و سایر اقشار در مرتبه بعدی خواهد بود.

●●نتیجه گیری و پیشنهادها

چكیده یافته های مطالعات انجام شده در مناطق روستایی منطقه گرمسار و منطقه دشت آزادگان بیانگر این نكته كلیدی است كه برنامه های توسعه كه با اتكاء بر راهكارهای تعدیل ساختاری و خصوصی سازی بویژه در بخش كشاورزی به اجرا گذاشته شده است، در ایجاد و گسترش اقشار آسیب پذیر در جامعه روستایی بی تأثیر نبوده است، این سیاست ها به دلیل جهت گیری صرفاً اقتصادی مبتنی بر متغیرهای بازار و بی توجهی به مبانی اجتماعی و زیست محیطی توسعه پایدار علاوه بر تأثیر مستقیم بر گسترش فقر و آسیب پذیری از طریق تخریب و ناپایداری منابع به گسترش آسیب پذیری روستائیان نیز منجر شده است.

با توجه به موضوعات و موارد مطرح شده می توان پیشنهادها و توصیه های سیاستی را به شرح زیر بیان نمود:

توسعه حمایتهای اجتماعی اقتصادی به شكل بیمه های اجتماعی نظیر بیمه های درمانی و بیمه محصولات كشاورزی

- آگاه سازی روستائیان در خصوص مزایای بیمه ها و تدوین و اجرای سیاستهای تشویقی جهت گسترش پوشش آنها

- تشكیل صندوق اجتماعی روستائیان براساس مدلهای اقتضایی و آرمانی

 

گرد آوری : از منابع گوناگون

آرشیو های مرتبط : فقر , آسیب پذیری , جامعه , روستایی ,
  

12345
 
0 نفر به اين مطلب راي داده اند
میزان متوسط :0.0 از 5

اين مطلب تا چه ميزان مورد قبول شما واقع شد ؟
 نام و نام خانوادگی : 
آدرس Email :             
کد درون تصویر را وارد نمایید                       
 
 12345 
ضعيفعــالی
ضمن تشکر از توجه شما به این مطلب , نظرات سازنده شما در هر مطلب را صمیمانه ارج نهاده و آنرا به عنوان مرجعی قابل اعتماد جهت پیشرفت و ترقی اطلاع رسانی در فضای گفتمانی مناسب , می دانیم و اميد داريم بتوانيم از حسن نظر شما در راستاي افزايش سطح ارائه محتوا و خدمت رساني بهره گيريم.
نظر شما پس از بررسی توسط بخش محتوا, قابل روئیت برای عموم خواهدبود .
(توجه: تایید نظرات به معنی قبول و یا تایید محتوای آن  از سوی تبیان زنجان نمی باشد )

 
 

169
© 2004-2009 Tebyan. The content is copyrighted to Tebyan Cultural and Information center and may not be reproduced on other websites.