نیاسر شهری در کنار کویر نمک کاشان و آران و بیدگل که حدود 30 کیلومتر از کاشان فاصله دارد. و در شمال غرب آن واقع است
نیاسر آخرین و شمالی ترین شهر منطقه جغرافیایی استان اصفهان است و از حدود 41 باب مزرعه و 40 روستا و دهکده تشکیل شده است.
غار نیاسر کاشان

این غار از عجایب و نوادر آثارباستانی است. درحدود ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ سال قبل در دل کوه کرکس و برفراز تپه های آهکی مشرف بر نیاسر کاشان و احتمالاً با مقاصد آیینی و مذهبی به صورت تونل سنگی پرپیچ و خم با ابزارهای ابتدایی کنده شده است. غار نیاسر کاشان شامل مجموعه زیرزمینی و پیچیده ای است که از راهروهای تنگ و طولانی و اتاق ها و چاه های متعددی تشکیل شده و دسترسی به اعماق آنها بدون بهره گیری از وسایل پیشرفته امروزی ممکن نیست. این غار که به ”سوراخ رئیس“ یا ”غار ویس“ شهرت دارد قرن ها نامکشوف ماند و در هیچ یک از متون تاریخی و آثار تحقیقی قرون اخیر و رغم ذکر سایر بناهای تاریخی منطقه نظیر آتشکده نیاسر (بنا شده توسط اردشیر بابکان مؤسس سلسله ساسانیان ) مورد اشاره قرار نگرفته است. از شگفتی های این غار انسان ساخت بودن آن است. کمبود هوا در هیچ نقطه ای از آن احساس نمی شود و حتی در عمیق ترین نقاط آن عمل تهویه به طور طبیعی انجام می گیرد. یکی از فرضیات درمورد منشاء تاریخی این غار بیانگر این است که درساخت آتشکده نیاسر از سنگ های تراشیده شده حاصل از کندن غار استفاده شده است. احتمالاً زمان حفر غار پیش از احداث آتشکده بوده است.
آتشکده نیاسر کاشان

آتشکده ها : آتشکده ها و پرستشگاه ها آیین و سنتی چندین هزار ساله دارد که برخی از اونها در معرض دید و پرستش همگانی اختصاص داشت و برخی دیگر تنها در دسترس موبدان بود و برای نگهداری آتش مقدس به کار میرفت.
آتشکده بسیار قدیمی ساسانی واقع در ارتفاعات بخش نیاسر در 35 کیلومتری شمال غرب شهرستان کاشان بر بلندی صخره ای مرتفع به نام تالار نیاسر و در کنار چشمه ی آبی به همین نام قرار دارد.
به عقیده آندره گدار اولین معبد و آتشکده ای که به وسیله ی ساسانیان که در رواج دین و آیین رزتشتی تلاش زیادی داشته اند در ایران شکل گرفته توسط یک معمار کاشانی در نیاسر ساخته شده .
ویژگی معماری:
اتاقی که این آتشکده را تشکیل داده، در فرایند کمال به چهار طاقی بدل شده است.
چهارطاقی: چهارطاقی ها اصولا بر چهارپایه استوار و گنبدی بر روی گوشواره ها و بر بالای این چهارپایه ای بزرگ قرار داشت که طاقنماهایی آنها به یکدیگر می پیوست.
پوشش بنای گنبدی و قوس های اون کلیل پارتی هست که این قوس ها با خیز بسیار بلند با لایه های عمودی سنگ های قواره شده به صورت آجر ترکیب شده.خود گنبد از گچ و خرده مصالح (پاره سنگ،قلوه سنگ...) ساخته شده.
ساختمان خود بنا تماما از سنگ با ملات گچ ساخته شده که بخش های پایینی بنا از لاشه سنگ و بخش های بالایی و به خصوص طاق ها از سنگ هایی که به شکل آجر تراشیده شده اند ساخته شده.
این آتشکده رو (سالش رو دقیق یادم نیست) تعدادی از کاوشگران فرانسوی مورد بررسی قرار دادند که این امر باعث شد این بنا با شماره ی 316 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت قانونی برسه.البته در این بنا اقدامات و مرمت هایی جهت حفظ و پابرجایی صورت گرفته اما وقتی از نزدیک وضعیت بنا رو مشاهده کردم نا امید شدم.
توصیه میکنم دوستانی که به کاشان سفر میکنند نیاسر رو فراموش نکنند چون در این بخش از شهر جاذبه های زیادی وجود داره.
آبشار نياسر

آبشار نياسر از چشمة تالار ( اسکندريه ) واقع در کنار چارتاقی سرچشمه می گيرد به گونه ای که دو سوم آب چشمه به سمت آبشار و از آنجا به دشتهای نياسر و يک سوم آن به محلة نو میرود .اين آبشار در محلة سرکمر و در کنار غار واقع شده است .
آبشار نياسر را چشمة اسکندريه می نامند . گويند : «اسکندر بن فيلقوس به علم کشف الاسرار که از دانيال پيغمبر به او رسيده بود چون عبورش به آن قريه رسيد دانست که در دل سنگ آبی بزرگ و مستور و پنهان است . حجاران را طلبيد و در يک شبانه روز اين چشمه را احداث و احيا نمود.»
از تاریخ قم بصفی مشخص می شود که نیاسر در قديم دارای 10 آسیاب بوده که سه آسياب ديگر به آنها اضافه شده و می توان گفت در کل در مسيرآب 13 آسياب وجود داشته است ، 3 آسياب آن در کنار آبشار بوده که تخریب شده است ، يکی از آسیابها که هم اکنون نيز فعال می باشد در پای آبشار قرار گرفته است و از آسیابهای دیگر جز بقایای کمی به جا نمانده است .
سنگی که آبراهة آبشار در آن ايجاد شده و سنگهايي که بدنه مزبور را تشکيل می دهند از نوع سنگهای آهکی و رسوبی می باشد .
گردآوری از منابع گوناگون
گردآوری:گروه گردشگری سایت تبیان زنجان
http://tebyan-zn.ir/turism.html