واحد سینما و تلویزیون تبیان زنجان- گزارش پشت صحنه فيلم تلويزيوني «پيدا و پنهان»
دغدغههاي ميانسالي يك زن
تلهفيلم «پيدا و پنهان» داستان زندگي و دغدغههاي زن ميانسالي (با بازي پريوش نظريه) به نام مريم است؛ مريم زنی است كه با تمام دلمشغوليهاي يك مادر که براي اداره خانوادهاش فعالیت میکند.
حجت قاسمزاده اصل (كارگردان اين اثر) براي شكلگيري قصه از بستر درام كمك گرفته و اين بار ساخته جديدش را با عنوان پيدا و پنهان ـ كه روزهاي انتهايي تصويربردارياش را پشت سر ميگذارد ـ براي پخش از شبكه 4 سيما آماده ميكند.
به گفته او، عنوان داستان به مضمون قصه نزديك بوده چرا كه بخش پيداي داستان از نظر عموم آشكار و بخش پنهان، مادري را با تمام دغدغههاي زندگي به تصوير ميكشد. در حقيقت اين مادر، جريان اصلي اين قصه را جهت ميدهد.
همسايگي فيلمها و سريالها در يك لوكيشن
به محل لوكيشن گروه پيدا و پنهان ميرسيم كه در موسسه خيريه عمل، خيابان آصف مشغول فيلمبرداري هستند. اين روزها موسسه خيريه عوامل مختلفي از برنامهسازان و كارگردانان را در دل خود جاي داده است. وارد موسسه ميشوم. در يك سمت از فضاي اين موسسه، عوامل گروه محمود معظمي (كارگردان) مشغول ضبط سكانسهايي از سريال «تكيه بر باد» هستند. در طرف ديگر، حجت قاسمزادهاصل نيز همراه عواملش مشغول گفتوگو است.
قرار است اين لوكيشن فضايي از اتاق ملاقات پادگان باشد. مريم (با بازي پريوش نظريه) به ملاقات پسرش پوريا (با بازي حسين فرضيزاده) ميآيد تا خبري را به او بدهد، اما متاسفانه پوريا، چند روزي در بازداشتگاه به سر ميبرد و....
افشين رضايي (برنامهريز و دستيار اول كارگردان) در خصوص فضا و برداشت سكانسهاي مورد نظر ميگويد: «بخش خارجي پادگان را در شهرك دفاع مقدس ضبط كرديم، اما متاسفانه از آنجا كه اتاقهاي مناسبي براي ضبط سكانسهاي داخلي نبود، مجبور شديم برداشتهاي داخلي را در اين موسسه ـ كه بتازگي مانند شهرك سينمايي شده است ـ بگيريم.»
وي در ادامه ميگويد: «حجت قاسمزاده نه تنها در اين اثر بلكه در بيشتر تلهفيلمهايش سعي دارد از لوكيشنهاي متعدد و بازيگر بيشمار استفاده كند. در تلهفيلم پيدا و پنهان بيشترين برداشتها در خانه پريا، دختر مريم صورت گرفت و بقيه در شهرك دفاع مقدس، پادگان، خانه شخصيتها و... انجام شد.»
رضايي در پايان ميگويد: «يكي ديگر از صفات پسنديده قاسمزاده، انتخاب درست بازيگران است، چرا كه نوع بازي و شيوه كلام و بيان ديالوگها از سوي بازيگر برايش بسيار مهم بوده و تاكنون در اثرهايش سعي داشته حتي در برداشتهاي تكسكانسي از بازيگران حرفهاي استفاده كند نه نابازيگران!»
نقشهاي كوتاه اما تاثيرگذار
نگهبان دورتر از مريم و پوريا جلوي در ورودي ايستاده است. مريم چهرهاي ناراحت و پريشان دارد. در حالي كه لبخندي محو بر لبان پوريا نقش بسته به سوي مادرش مريم ميآيد.
پوريا: اينا همهاش بازيه، به دل نگير. مثلا ما را با دستبند ميآورند كه روحيه ما خراب نشود تا دفعه بعد دست از پا خط نكنيم جدي نيست!
مريم: سرگروهبان ميگفت سه روز بازداشتي داري.
پوريا: خب امروز روز سومه، فردا تموم ميشه...
مريم: چرا براي خودت دردسر درست ميكني؟
پوريا (در حالي كه ميخندد): نميدوني بوي روغن چه بوي كثافتيه، مثل كابوس ترش ميمونه.
مريم: بهتر از بازداشته.
پوريا: نه حداقل در بازداشت ميتونم يك دل سير بخوابم.
مريم: از دست تو پير شدم.
پوريا: دوست داشتي بچه مونده بودی؟
مريم: نه! بچه چيه؟ بدم ميآيد كسايي كه بهترين دوره زندگي خودشون رو زمان بچگي ميدونن. آدم هر چقدر بزرگ باشه و بيشتر بدونه، بهتره. در صورتي كه براي بچهها همه چي ساده است، چون نميدونن پشت لبخندها چه كينهاي خوابيده. بچگي خوب نيست اما كاش تو هم زودتر بزرگ شي....
حسين فرضيزاده از جمله بازيگران جواني است كه در آثار متعدد و در كنار كارگردانهاي باتجربه سينما و تلويزيون حضور داشته و آثار او از جمله جزيره آهني، نزديكتر از آشنا، شهرزيبا، داستان يك شهر، ياسهاي كوچك، روايت انقلاب و... با پذيرش خوبي از سوي مخاطب مواجه بوده است. وي در تلهفيلم پيدا و پنهان، ايفاگر نقش پوريا، پسر مريم است. به گفته او اين سكانس با آن كه پلان كوتاهي است، اما تاثير زيادي در ذهن مخاطب ميگذارد. به اين دليل كه تبحر مادر به نمايش گذاشته ميشود. فرضيزاده ابتداي كار معتقد بود تلهفيلم پيدا و پنهان بعدي زنسالاري داشته باشد، اما با رايزني و گفتوگو و تعامل با كارگردان به اين نتيجه رسيد كه نقش مادر ديگري در جعبه جادويي ترسيم ميشود.
فرضيزاده كه نخستين تلهفيلم خود را در كارنامه كارياش ثبت ميكند، درخصوص شخصيتش ميگويد: «پوريا در خانواده پولداري بزرگ شده است. او كه چند وقتي است در پادگان به سر ميبرد، نميتواند شرايط موجود را تحمل كند، بنابراين از يك سري دستورات نافرماني ميكند و بازداشت ميشود. در اين سكانس، درگيريهاي پوريا در زمان برداشت براي بيننده ترسيم ميشود.»
به دنياي نويسندگي باز ميگردم
سيدمهرداد ضيايي را پيش از اين در سريالهايي چون آشپزباشي، جستجوگران، راه بيپايان، يك مشت پر عقاب،... و در فيلمهاي سينمايي همچون كتاب قانون، به نام پدر، وقتي همه خواب بوديم،... ديده بوديم. او از سال 1369 به صورت حرفهاي بازيگري را آغاز كرده و در اموري چون فیلمنامهنویسی و داستاننويسي سابقه دارد. از دنياي بازيگري دلخور است و ميگويد: «ترجيح ميدهم كه شرايط زماني به گونهاي باشد كه كمتر بازي كنم و با نوشتن اموراتم را بگذرانم چرا كه روزبهروز گذران زندگي بهوسيله كار و آفرينش هنري و بخصوص نوشتن، سخت است. بنابراين يك دغدغه روحي مضاعفي به وجود ميآيد. اميدوارم بتوانم در عين حال از فشارهاي اين چنيني و همچنين بياطلاعي مردم در امر بازيگري نقش بسيار كمرنگ داشته باشم و به كار اصلي (نويسندگي) بپردازم. زيرا با سپري شدن ساعتها و روزها علاقهام به بازي بعد از گذر 20 سال كمرنگتر شده و حاصلي جز يك دل شكسته و در حقيقت رويايي فرو خورده و خاكستري شده را به ارمغان نياورده است.»
ضيايي در تله فيلم پيدا و پنهان نقش كاوه (همسر مريم) را بازي ميكند. او درخصوص كاراكترش چندان توضيح نميدهد و ميگويد: «بهطور كلي كاوه شخصيت كاملا آشنا يا نسبتا آشنايي از قشر متوسط و در عين داراي دگرگوني آشناي كاراكترهاي ايراني است.»
اگر بازيهاي ضيايي را در سريالها دنبال كرده باشيد، يقينا به وجه طنزي كه در لايههاي زيرين بازياش پنهان است، پي ميبريد. از او درخصوص كاراكتر كاوه كه آيا مانند ديگر نقشها از وجه نمكين برخوردار است، ميپرسم در جواب ميگويد: «نميدانم! شايد كارگردان خواسته از اين كارآكتر به عنوان شخصي شيرين استفاده كند؛ انساني كه در عين حال ميتواند در لحظه حقيقت را رنگ و بويي طنز ببخشد و اگر قرار باشد بخشي از لايههاي شخصيتي او محو كنيم، ميتوانيم در تلويزيون نشانش دهيم.»
رضا آحادي که به گفته خودش در آثاری چون كسوف، ژرفا، قصهها و واقعيتها، داستان كوتاه و چند داستان ديگر در كنار حجت قاسمزادهاصل حضور داشته، پنجمين تجربه بازياش را با اين كارگردان پشتسر ميگذارد. او ميگويد: «يكي از فاكتورهاي پذيرش كاراكتر حاجابراهيم، علاوه بر نگاه خوب و منطقي قاسمزاده، فيلمنامه وزين اين اثر بود، چرا كه فيلمنامه از نظر محتوا و موضوعي بسيار قوي است.» به گفته عوامل و بازيگران اين تلهفيلم، حجت قاسمزاده در انتخاب بازيگر وسواس زيادي به خرج ميدهد. در اين تلهفيلم مانند ديگر آثارش از حضور بازيگران خوبي چون مهرداد ضيايي و ... بهره برده است كه تاكنون شاهد هنرنماييشان از آثار ملودرام بودهايم.
آحادي در اين مورد معتقد است: «اگر حجت قاسمزاده بازيگري را انتخاب و حتي نقش كوچكي به او بدهد، مطمئنا آن بازيگر در آن سكانس كوتاه ميدرخشد و از آنجا كه توانستم در كنار دوستان خوبم مهرداد ضيايي و ... همبازي باشم، بسيار خوشحالم، چرا كه كنار اين دوستان به اندوختههايم ميافزايم.»
با كارهايم زندگي ميكنم
حجت قاسمزادهاصل در تلهفيلم پيدا و پنهان تلاش ميكند يك روز معمول از زندگي زن ميانسالي را به تصوير بكشد. در اين ميان مانند ديگر ساختههايش سعي دارد درونيات ذهني و بخشي از دنياي خود را در اين فيلم تلويزيوني وارد كند. او ميگويد: «به نظر ميرسد زندگي اين زن يك بخش پيدا و يك بخش پنهان دارد. بخش پنهان آن همان دغدغههايي است كه يك مادر ميتواند داشته باشد و اين تلهفيلم تلاش ميكند گوياي اين مضمون باشد.»
او درخصوص نمايش بخشي از زندگي شخصيت اصلي داستان و مفاهيم مستتر در قصه ميگويد: «نشان دادن راهحل و مضامين اخلاقي و نتيجهگيري از آن مختص همايشها، سمينارها، برنامههاي تركيبي و... است. ما در اين اثر بايد يك درام داستاني را به نمايش بگذاريم. اصولا در كارهاي داستاني موفق، ترسيم كردن واقعيت براي بيننده به دنبال خود راهحل را نيز به دست ميدهد.»
او ادامه ميدهد: «در وهله اول كارهايي را كه ميسازم، دوستشان دارم. هيچگاه سر صحنه معامله نميكنم؛ چرا كه اصولا شرايط پشت صحنه طبق موازين موجود ساخت فيلمها نيست و همچنان كه به پيشتوليد سختافزاري پايبند هستيم، زمان لازم را براي پيشتوليد نرمافزاري در اختيار نداريم كه با استفاده از آن فرصت گفتوگو و همفكري با عوامل را به دست آوريم و متاسفانه اين موارد در وهله اول به دليل كمبود بودجه تلهفيلمها و از طرفي در دسترس نبودن عواملي كه مورد نياز كار ما هستند و همچنين كمبود زماني، به اين موارد دامن ميزند.»
عوامل گروه پيدا و پنهان
بازيگران: پريوش نظريه، سيدمهرداد ضيايي، شبنم مقدمي، رضا آحادي، شيوا خسرومهر، شبنم معززي، افشين سنگچاپ، پرستو مقدم، ميثم رازفر، شيرين اسماعيلي، حسين فرضيزاده، محسن سليماني، منوچهر عليپور، مهدي صباغي و...
نويسنده و كارگردان: حجت قاسمزادهاصل/ برنامهريز و دستيار اول كارگردان: افشين رضايي/ مدير تصويربرداري: محمد ناصري/ صدابردار: مهران ملكوتي/ طراح گريم: مهرداد ميركياني/ اجراي گريم: ساناز سرمدي و مهدي آشناور/ طراح صحنه و لباس: آيدين ظريف/ مدير توليد: سيدحسين يعقوبي/ جانشين توليد: حسين عباسي/ تهيهكننده: محمدرضا شفيعي/ مجري طرح: موسسه فرهنگي وصف صبا/ محصول گروه فيلم و نمايش شبكه 4 سيما
گرد آوری: گروه سینما و تلویزیون سایت تبیان زنجان
http://www.tebyan-zn.ir/tv_cinema.html