پارسا زاده‌ای را نعمت بی کران از ترکه عمان به دست افتاد فسق و فجور آغاز کرد مبذّری پیشه گرفت فی الجمله نماند از سایر معاصی منکری که نکرد و مسکری که نخورد. باری به نصیحتش گفتم ای فرزند دخل آب روانست و عیش آسیای گردان یعنی خرج فراوان کردن ...

القصه شنیدم که طرفی از خباثت نفس او معلوم کردند و بزدند و براندند و مکتب او را به مصلحی دادند پارسای سلیم نیک مرد حلیم که سخن جز به حکم ضرورت نگفتی و موجب آزار کس بر زبانش نرفتی. ...

خبرت خراب‌تر كرد جراحت جدايي/چون خيال آب روشن كه به تشنگان نمايي/ تو چه ارمغان آري كه به دوستان فرستي/چه از اين به ارمغان كه تو خويشتن بيايي ...

علم دولت نوروز به صحرا برخاست/زحمت لشکر سرما ز سر ما برخاست/بر عروسان چمن بست صبا هر گهری/که به غواصی ابر از دل دریا برخاست ...

صبحم از مشرق برآمد باد نوروز از یمین/عقل و طبعم خیره گشت از صنع رب العالمین/با جوانان راه صحرا برگرفتم بامداد/رودکی گفتا تو پیری با خردمندان نشین ...

باد بهارى وزيد، از طرف مرغزار/باز به گردون رسيد، ناله ى هر مرغ زار/سرو شد افراخته، كار چمن ساخته/ نعره زنان فاخته، بر سر بيد و چنار ...

سعدی در گلستان می گوید دو تا برادر بودند یکی توانگر و دیگری درویش. توانگر به قول او در خدمت دیوان بود، خدمتگزار بود، ولی آن درویش یک آدم کارگر بود و به تعبیر سعدی از زور بازوی خودش نان می خورد. می گوید برادر توانگر یک روز به برادر درویش گفت برادر! تو چرا خدمت نمی کنی از این مشقت برهی؟ ...

سعدی این داستان را عالی آورده است، البته تمثیل و مثل است و مقدمه اش منظور نیست. می دانید که از عشقهای تمثیلی، عشق سلطان محمود و ایاز است ...

از در درآمدی و من از خود به درشدم / گويي کز این جهان به جهان دگر شدم /گوشم به راه تا که خبر می‌دهد ز دوست/صاحب خبر بیامد و من بی‌خبر شدم ...

ز دستم بر نمی‌خیزد که یک دم بی تو بنشینم/بجز رویت نمی‌خواهم که روی هیچ کس بینم/من اول روز دانستم که با شیرین درافتادم/که چون فرهاد باید شُست دست از جان شیرینم ...