شيطان، گاهى از دور چيزى را به افراد القا و وسوسه مى‏كند و گاهى از نزديك همدم آنان مى‏شود. مؤمنان از وسوسه‏ها و القائات شيطان مى‏گريزند، امّا آنگونه كه در آيه‏ى 36 سوره‏ى زخرف مى‏خوانيم: «من يعش عن ذكر الرّحمان نقيّض له شيطاناً فهو له قرين» هركه از ياد خدا رخ برتافت، شيطانى براى او ...

«الجار ذى‏القربى والجار الجنب»، شامل همسايه‏ى فاميل و غير فاميل، هم عقيده و غير هم عقيده نيز مى‏شود. به گفته‏ى روايات تا چهل خانه از هر طرف، همسايه‏اند. يعنى در مناطق كوچك، همه همسايه‏اند. ...

جمله‏ى «عقدت ايمانكم» اشاره به قراردادهاى است كه پيش از اسلام، ميان دو نفر برقرار مى‏شد و اسلام، با اندكى تغيير، آن را پذيرفت و نامش در كتب فقهى، «ضمان جريره» است. متن قرارداد به اين صورت بوده كه دو نفر پيمان ببندند در زندگى، همديگر را يارى كنند و در پرداخت غرامت‏ها، كمك هم باشند و از هم ارث برند. ...

شايد تفاوت «عدوان» و «ظلم» اين باشد كه عدوان، تجاوز به ديگران است،ظلم، شامل ستم بر خويش هم مى‏شود. كلمه‏ى «صَلَو» به معناى ورود در رحمت و كلمه‏ى «صَلَى» به معناى ورود در دوزخ است، بنابراين كلمه «نُصليه» به معناى آن است كه او را در آتش وارد مى‏كنيم. ...

رمز اينكه نهى از قتل، «لاتقتلوا» بدنبال نهى از حرام‏خورى، «لاتأكلوا» آمده است، شايد آن باشد كه سيستم اقتصادى ناسالم، زمينه‏ى قيام محرومان عليه زراندوزان و بروزدرگيرى‏ها و پيدايش قتل و هلاكت جامعه است. ...

كلمه‏ى «اَخدان»، جمع «خِدن» به معناى دوست ورفيق است، امّا معمولا در مورد كسانى به كار مى‏رود كه ارتباط با آنها به صورت پنهانى وبراى امور نامشروع است. اين كلمه در مقابلِ «مسافحات» بكار رفته كه به معناى كسانى است كه زناى آشكار و علنى دارند. ...

كلمه‏ى «مُحصَنات» از نظر لغوى، يعنى آنچه در حِصن و حريم باشد و از دسترسى ديگران منع شود. ريشه اين كلمه در قرآن، در مورد سه گروه استعمال شده است:1- زنان عفيف وپاكدامن. چنانكه خداوند درباره حضرت مريم مى‏فرمايد: «التى احصنت فرجها» ...

از رسوم جاهلى آن بود كه هرگاه شخصى از دنيا مى‏رفت، فرزندان او با نامادرى خود (همسر پدر) ازدواج مى‏كردند. يكى از انصار به نام ابوقيس از دنيا رفت. فرزندش به نامادرى خود پيشنهاد ازدواج كرد. آن زن گفت: بايد از پيامبر كسب تكليف كنم. چون پرسيد اين آيه نازل شد وازدواج با «زن پدر» را ممنوع كرد. ...

بر خلاف سنّت جاهليّت، كه گاهى زن نيز به ارث برده مى‏شد، ممكن است آيه اشاره به اين باشد كه تنها اموال قابل ارث است و همسرِ متوفّى، ارثِ كسى نيست. او خودش مى‏تواند بعد از فوت شوهرش، همسر ديگرى انتخاب كند. ...

آنان كه به وصيّت‏نامه عمل نمى‏كنند، يا بدهى متوفّى را نمى‏پردازند، يا با انكار حقّ يا ندادن سهم بعضى وارثان، سعى در تصاحب اموال مى‏كنند، براى هميشه در عذاب و قهر الهى‏اند. «تلك حدود اللّه... تعدّ حدود اللّه» ...