اين سهم هر ايراني از عسل است چيزي بيش از يك نيم كيلو اختلاف با مردم دنيا. تازه اين رقم معنياش اين نيست كه همه ايرانيها در سال 480گرم عسل ميخورند، بلكه وقتي عدهاي آنقدر ميخورند و عدهاي ديگر قطرهاي هم عسل عايدشان نميشود، اين رقم به دست ميآيد. ميگويند عسل شفابخش است و (به دستور اسلام) نبايد از سبد مصرف خانواده حذف شود، ولي حضور اين ماده غذايي در زندگي اكثر ايرانيها رنگ باخته است. 
البته اين مساله فقط ربطي به گران بودن عسل ندارد، چرا كه اگر از برخي مناطق شهري بگذريم ديگر مثل گذشته شيشههاي عسل پشت ويترين اكثر مغازهها جلوهگري نميكند، فقط پارسال ما دو هزار تن عسل يعني چيزي معادل ششميليون دلار به خارج صادر كردهايم؛ چرا كه دولتمردان برخلاف مردم اعتقاد دارند كه رفتن محصولات به آن طرف مرزها سودش بيشتر از ماندنش در داخل است. البته خيلي افراد هم در اين بازار به نفع خود سود بردهاند و در غياب عسل طبيعي، نوع تقلبياش را به خورد مردم ميدهند. شايد هم يكي از دلايل تمايل كم مردم به مصرف عسل همين تقلبي بودنش باشد. اما افراد متقلب هميشه و همهجا هستند، ولي در ايران خيليچيزها بازار را آشفته ميكند. هشتم بهمنماه بود كه مديرعامل اتحاديه سراسري زنبورداران كشور از آلودگي 80درصد از كندوها سخن به ميان آورد. سرحدي، در آن روز پرده از آلودگيهايي برداشت كه از سال 64گريبان كندوهاي عسل و كنههاي واروا را گرفته كه هنوز ريشهكن نشده است. به گفته او هر سال با مبارزه و كنهزدايي، اين بيماري كمرنگ ميشد كه اسفند ماه سال گذشته دو ميليارد و 100ميليون تومان براي داروي زنبور عسل در نظر گرفته شد، اما پس از توزيع 27درصد، از ادامه توزيع جلوگيري و قيمت آن چهار برابر شد درحالي كه زنبورداران قدرت خريد دارو براي درمان ندارند و زنبورستانهاي كشور به علت درمان نشدن در حال نابودي است. البته اين خبر فاجعهآميز ميتواند از چند جهت مورد توجه باشد. هماكنون كشور ما آفتكشها و سموم غيرمجاز دامي را به صورت گسترده از كشورهاي حاشيه خليجفارس و لبنان وارد ميكند. در اين ميان مسوولان نيز يارانه دارو را به صورت يكباره و صددرصدي حذف كردهاند كه با تركيب اين دو موضوع با هم ميتوان مطمئن شد كه زنبورداران هيچ راهي جز روي آوردن به داروهايي غيرمجاز نخواهند داشت.
حال افزايش قيمت دارو از 400تومان به 1600تومان را هم به اين مساله اضافه كنيد تا مطمئن شويد اقدام زنبورداران نه به خاطر بيمرام بودن، بلكه به معني جدال سرسختانه ميان بودن و رفتن است.
از سوي ديگر، نابودي كندوها يعني كاهش چشمگير توليد عسل و اين يعني كاهش ارزآوري اين محصول، محصولي كه بسياري از كارشناسان درآمد حاصل از فروش آن را با خاويار برابر ميدانند، اما در اين ميان يك احتمال هم وجود دارد و آن سرازير شدن عسلهاي بيمار و كمكيفيت به بازار داخلي است، يعني مثل بسياري محصولات كه فقط بعد از خراب شدن به صورت گسترده نصيب مردم ميشوند (ورود پستههاي حاوي باكتري در چند سال قبل و پرتقالهاي يخزده در زمستان امسال) عسلهاي نامرغوب نيز از نقطه صفر مرزي راه كج كرده و به حلق مردم ايران فرو رود. تقلب بيداد ميكند
با اين همه عسل طرفداران زيادي دارد، شايد كمتر كسي را بتوان پيدا كرد كه بعد از تعارف، از خوردن عسل ابا كند. ولي همين محبوب بودن، بعضي آدمهاي سودجو و متقلب را براي بيشتر پول به جيب زدن به فكر توليد عسل تقلبي انداخته است. اين افراد گاهي از شيره قند يا شيره ذرت و... عسل تقلبي درست ميكنند. البته بعضي وقتها آب شكر هم ميتوان به زنبور خوراند. عسل اصل كدام است
به طور كلي عسل اصل را ميتوان به چند دسته تقسيم كرد. اگر گلهاي غالب يك منطقه گل خاصي باشد به عسل توليدي آن منطقه «تكگل» ميگويند. براساس همين تعريف، به عسل شهرهاي كرمانشاه، خوانسار و همدان كه بيشترين فراواني گل«گون» را دارند عسلگون ميگويند. به عسل توليدي مناطق لار، طالقان، طارم و زنجان هم كه بيشترين فراواني گل آويشن را دارند، عسل آويشن ميگويند. در اين ميان عسل اصفهان و سميرم هم عسل مريم گلي ناميده ميشود. البته ممكن است عسل بعضي مناطق مثل دماوند، اردبيل و تبريز از گلهاي متنوعي توليد شود كه عسل معمولي طبيعي نام دارد. بر اين اساس، رنگ عسل به گلهايي كه زنبور از شهدشان استفاده ميكند، بستگي دارد. مثلا ممكن است شما در بازار عسلهايي از زرد بسيار كمرنگ تا قهوهاي بسيار پررنگ ببينيد كه عسل زرشك كه مخصوص منطقه خراسان جنوبي است به رنگ قرمز جگري است و عسل گلهاي نارنج و پرتقال قرمزرنگ است. عسلگون هم زرد و عسل آويشن و چهل گياه قهوهاي و عسل اقاقيا نيز بيرنگ است. قيمتها
قيمت محسوسترين چيزي است كه تقريبا همه مردم در خريد كالاي موردنياز خود به آن توجه ميكنند، اما قيمت بالا و پايين نشانه خوبي يا بدي كالا نيست. در اين ميان از آنجا كه نحوه قيمتگذاري به صورت درصدي محاسبه شده و بسياري به اين نحوه قيمتگذاري معترضند، بعضي خريداران عسل شيوههاي ابتكاري را براي تعيين قيمت اجرا ميكنند. مثلا به زعم آنها دوري يا نزديكي زنبورستان به جادههاي اصلي و فرعي بر قيمت خريد و فروش عسل تاثير مستقيم دارد. بدينمعنا كه هرچه زنبورستان از جادههاي اصلي و فرعي دورتر باشد، طبيعت بكرتر بوده و جواب آزمايشگاهي نيز بهتر ميشود. پس هرچه يك عسل از مناطق دورتر و بكرتر تهيه شده باشد قيمتش هم بيشتر ميشود. همچنين عسلها بسته به نوع منطقه و پوشش گياهي و همچنين ميزان تنوع گونههاي شهدزا ميتوانند از نظر خواص، رنگ و كيفيت بسيار متنوع باشند. هر كدام از اين عسلها در آزمايشگاههاي مخصوص بررسي شده و نتايج بررسيها در قالب برگه آناليز به اطلاع افراد ميرسد. هرچه نتايج آزمايش كيفيت بالاتر عسل را تاييد كند، قيمت آن نيز بالاتر ميرود. عسل طبيعي را چگونه بشناسيم؟
آسانترين روشن تشخيص عسل طبيعي خريد از فروشگاهها و اشخاص معتبر است. البته برخي افراد ميزان رطوبت عسل را به وسيله برگرداندن شيشه عسل و سرعت بالا و پايين رفتن حباب داخل شيشه و برخي به وسيله ميزان كشآمدن عسل اندازهگيري ميكنند، اما اين روشها دقيق و مطمئن نيست. تمام عسلها حاوي مخمرهاي خوراكي بيضرر براي انسان هستند. بايد توجه كرد كه عسل در زمستان به دليل سرماي زير 11درجه تخمير نميشود. البته نگهداري عسل در دماي 38درجه سانتيگراد نيز ميتواند از تخمير آن جلوگيري كند؛ ولي در درازمدت به كيفيت عسل صدمه ميزند؛ زيرا حرارت بالا كيفيت عسل را از بين ميبرد.
عسل طبيعي علاوه بر شيريني خاص داراي مزه و طعم ويژهاي هم هست؛ به طوري كه عسلهاي مصنوعي فاقد اين نوع مزه هستند. پس ميتوان با مصرف زياد و توجه دقيق به درجه خلوص عسل حتي نوع عسل را از نظر گياه مورد مصرف زنبور هم تعيين كرد؛ زيرا هر گياه مزه خاصي به عسل ميدهد. بايد توجه داشت كه عسل مصنوعي بيشتر مزه شيريني شكر ميدهد تا مزه خالص عسل. در همين حال اگر عسل را داخل ليوان محتوي آب بريزيد چنانچه به صورت عمودي وارد ليوان پر از آب شده و در ته آن جمع شود، عسل مطلوب است؛ ولي اگر هنگام ريختن در آب حل شود، خلوص آن كم است. البته هر يك از اين روشها به تنهايي نميتواند خالص بودن عسل را ثابت كند؛ ولي عسلي كه شكرك ميزند حتما خالص است. ساير محصولات زنبور عسل
اصولا زنبورعسل دو نوع محصول توليد ميكند: نوعي كه خارج كندو و نوعي كه داخل كندو توليد مي شود. محصولات توليدي زنبور عسل در خارج كندو شامل عسل، عسلك، بره موم و گرده گل است و محصولات توليدي داخل كندو هم شامل موم، زهر و ژله رويال ميشود.
زنبورها شيرههاي شيرين روي برگ بعضي درختان را كه به وسيله شپشكها توليد ميشود ميمكند و همان مراحل توليد عسل را روي آن انجام ميدهند. به اين شهد غليظ شده عسلك ميگويند كه خواص آن از عسل كمتر است. بره موم هم مخلوطي از جمع چندين درخت مثل نارون، تبريزي، شاهبلوط و... است كه به پاي زنبور ميچسبد.
بره موم اثر ميكروبكشي دارد كه در ساخت كندو به كار زنبورها ميآيد.
ژله رويال نيز مادهاي است كه از غده مغزي زنبورهاي كارگر ترشح ميشود و به كار تغذيه زنبورهاي نوزاد ميآيد. نوع خاصي از اين ژله كه ژله شاهانه نام دارد، غذاي مخصوص ملكه است. اين ژله از انواع قندها و چربيها تشكيل شده كه خاصيت دارويي زيادي دارد و هر كيلوگرم آن حدود يكميليون و 200هزار تومان به فروش ميرسد. نويسنده : مريم خباز مقالات مرتبط : معجون خارق العاده دارچین و عسل !
ارتباط با وب ستر
عسل معجزه علم تغذیه
با خوردن عسل پیری را در خواب ببینید !
آشنایی با زندگی زنبور عسل
|