عيد قربان هم گذشت، مناسک حج انجام شد و کمکم بايد منتظر ورود حجاج به کشور باشيم. حاجياني که ورود امسال آنها با هر سال متفاوت است. حاجياني که نميدانيم کدامشان قرار است براي ما آنفلوآنزا سوغات بياورند. اگر چه در عرف ما استقبال از حجاج نوعي عمل پسنديده ديني محسوب ميشود ولي امسال شرايط خاص حاکم بر دنيا و از جمله کشور ما به دليل شيوع آنفلوآنزاي نوع A و تبعات آن ايجاب ميکند که مردم به سفارش متخصصان و دستاندرکاران حوزه سلامت گوش فرا دهند و کمتر به استقبال حجاج بروند و اگر به اين کار اصرار دارند حتما نکات بهداشتي و ايمني را براي مواجهه با حجاج رعايت کنند تا به اين بيماري دچار نشوند...
از آنجا که وضعيت حجاج ايراني در عربستان و چگونگي بازگشت آنها به کشور مورد توجه بسياري از خوانندگان «سلامت» بوده و از طرف ديگر بحث ورود واکسن آنفلوآنزاي نوع A به کشور مطرح است، موضوع اين هفته خود را به آخرين وضعيت حجاج ايراني در عربستان، برنامهريزيهاي انجام شده در خصوص چگونگي بازگشت آنها و امکانات موجود در کشور براي مقابله با اين بيماري اختصاص داديم و پاي صحبت دکتر محمدمهدي گويا، رييس مرکز مديريت بيماريهاي واگير وزارت بهداشت نشستيم.
سلامت : هفته گذشته در نشست خبري وزارت بهداشت، آمار مبتلايان به آنفلوآنزاي نوع A در عربستان بسيار کم عنوان شد. آيا از هفته گذشته تا به حال اين آمار تغييري کرده است؟
آنچه که مقامات عربستاني تا به حال گزارش کردهاند از ابتلاي قطعي 73 نفر از زائران به آنفلوآنزاي نوع A در کل نفرات حاضر در عربستان براي زيارت حج خبر ميدهد. همچنين 5 مورد هم مرگ ناشي از بيماري در بين زائران گزارش شده است. آنچه از اين آمار برميآيد نشاندهنده اين است که بيماري آنفلوآنزا در اين مدت در کشور عربستان چندان فعال نبوده است.
سلامت : اين آمار در بين حجاج ايراني مقيم عربستان به چه صورت بوده است؟
خوشبختانه در بين ايرانيان حاضر در عربستان تا به حال هيچ مورد قطعي آنفلوآنزاي نوع A مشاهده نشده است و به نظر ميرسد تمهيداتي که در اين خصوص انديشيده شده بود، به خوبي توانسته است از شيوع اين بيماري در بين حجاج ايراني جلوگيري کند. ولي آنچه که در حال حاضر براي ما مورد اهميت است، بازگشت حجاج از عربستان به کشور است که بايد برنامهريزيهاي مربوط به آن را عملي کنيم.
سلامت : آيا براي بازگشت حجاج به کشور برنامه خاصي انديشيده شده است؟
بله، به دليل اهميت اين موضوع، وزارت بهداشت دستورالعملي را براي ايام بازگشت حجاج از عربستان به کشور تهيه و تنظيم کرده است. در اين دستورالعمل براي بازگشت زائران، از داخل عربستان برنامهريزي انجام شده است. اقدامات پيشگيري از بيماري از قبل از عزيمت حجاج شروع ميشود، در حين عزيمت در داخل هواپيماها ادامه دارد و هنگامي که حجاج به کشور بازميگردند، افراد مشکوک به ابتلا به آنفلوآنزاي نوع A تحت کنترل مجدد مسوولان قرار ميگيرند. آموزشهايي هم در همين ارتباط به حاجيان داده شده است. اينکه حجاج بايد بدانند در صورت بروز علايم بيماري بايد حتما به مسوولان مراکز بهداشتي مراجعه کنند. مسايل مربوط به بهداشت فردي از قبيل شستشوي مجدد دست و استفاده از وسايل شخصي و نحوه استفاده صحيح از دستمال و... نيز به آنها آموزش داده شده است.
سلامت : آموزشهاي زمان اقامت در عربستان از پيش از سفر حجاج نيز به آنها ارايه ميشد. آيا براي زمان پس از بازگشت آنها درباره نکاتي که بايد مورد توجه قرار دهند آموزشي صورت گرفته است؟
وزارت بهداشت در دستورالعمل خود که در اختيار حجاج قرار داده است، از آنها خواسته تا مراسم ديد و بازديد از آشنايان و وليمه و مهمانيهاي خود را تا حداقل يک هفته پس از بازگشت از عربستان به تعويق بيندازند تا اگر بيماري در دوره نهفته آن است مشخص شود و احتمال انتقال آنفلوآنزاي نوع A به خانواده، اقوام و آشنايان حجاج به حداقل برسد.
سلامت : براي استقبالکنندگان از حجاج چه برنامهاي در نظر گرفته شده است؟
ما براي مستقبلان از زائران حرمين شرفين هم پيامهاي آموزشي و هم پيامهاي بهداشتياي را که لازم است آنها در هنگام استقبال از مسافران خود بدانند تهيه کردهايم که در اختيار آنها قرار خواهد گرفت. در ضمن مأموران ما در وزارت بهداشت بهخصوص در سطح استان تهران با همکاري شهرداري تيمهايي را تدارک ديدهاند که به کار اطلاعرساني و آموزش پيشگيري از ابتلا به آنفلوآنزاي نوع A به استقبالکنندگان مشغول هستند.
سلامت : چه مواردي در هنگام استقبال از مسافران حج براي استقبالکنندگان بايد مورد توجه قرار بگيرد؟
مواردي که وزارت بهداشت بر آن تاکيد ميکند ارتباط مستقيمي با سلامت افراد و پيشگيري از ابتلا به آنفلوآنزاي نوع A دارد. مهمترين نکاتي که در اين مجموعه ميتوان به آن اشاره کرد خودداري کردن از روبوسي و دست دادن است. ضمن اينکه حجاج بايد براي حفظ ايمني خود، فاصله حداقل يک متر خود را از افراد حفظ کنند. در واقع اين همان نکاتي هستند که پيش از اين هم از طريق مطبوعات و رسانههاي جمعي به آن پرداخته شده و در اختيار مردم قرار گرفته است. تنها تفاوت در اين است که در اين برهه زماني و با توجه به ورود مسافران از عربستان به کشور، بايد اين اصول با دقت بيشتري رعايت شوند.
سلامت : آيا براي حاجياني که احتمالا با ابتلا به آنفلوآنزاي نوع A به کشور بازميگردند هم تدبيري انديشيده شده است؟
کساني که با بيماري به کشور برميگردند دو دسته خواهند بود، يک گروه کساني که علايم خفيفي از ابتلا به بيماري دارند. از اين افراد خواسته ميشود که به مدت يک هفته در منزل بمانند و استراحت کنند تا دوره بيماري آنها طي شود و سلامتي خود را بازيابند. به اين افراد اکيدا توصيه ميشود که در اين مدت ديد و بازديد و مراسم وليمه نداشته باشند. نشاني مراکز بهداشتي هم در اختيار اين افراد قرار ميگيرد تا بتوانند در صورت تشديد علايم بيماري به اين مراکز مراجعه نمايند. گروه دوم نيز افرادي هستند که علايم شديد بيماري را بروز دادهاند و از فرودگاهها به مراکز درماني منتقل ميشوند.
روبوسي ممنوع
دکتر امامي رضوي، معاون سلامت وزارت بهداشت، در گفتگو با خبرنگار «سلامت» گفت: «به دليل شرايط خاص فرودگاههاي کشور در ايام بازگشت زائران خانه خدا و ازدحام بيش از حد جمعيت در مکانهاي محدود و همچنين به دليل احتمال ابتلاي حجاج به آنفلوآنزاي نوع A استقبال کنندگان بهتر است موارد بهداشتي و ايمني را در اين مورد درنظر بگيرند.»
معاون سلامت وزارت بهداشت از مردم درخواست کرد تا حتيالمقدور براي استقبال از زائران به فرودگاهها مراجعه نکنند تا از انتقال اين بيماري پيشگيري شود. وي در اين مورد گفت: «درصورتي هم که کسي براي استقبال از خانواده و حاجي خود به فرودگاه مراجعه کرد بايد اکيدا از روبوسي، دستدادن و درآغوش گرفتن حجاج خودداري کند تا درصورت درگيري احتمالي حاجيان با ويروس آنفلوآنزا، بيماري به ساير افراد منتقل نشود.» معاون سلامت وزارت بهداشت تاکيد کرد: «مهمترين راه پيشگيري از انتقال ويروس آنفلوآنزاي نوع A رعايت بهداشت فردي است که هر فرد بايد خود نگران سلامت خود باشد.»