1.ولایتی، علی اکبر، تاریخ سیاسی جنگ تحمیلی عراق علیه جمهوری اسلامی ایران، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1376، 502 ص. به گفته نویسنده کتاب تاریخ سیاسی جنگ تحمیلی،اساسِ اختلاف های مرزی ایران و عراق و مشکلات میان دو کشور، ریشه در دورانی دارد که اراضی عراق کنونی، بخشی از امپراتوری عثمانی بوده است. از قرن دهم هجری قمری، جنگ های خونینی بین دو کشور آغاز شد که تا قرن سیزدهم ادامه داشته است. این جنگ ها همواره موجب تغییراتی در مرزهای دو کشور می شده و گه گاه نیز به برقراری صلح موقت بین طرفین انجامیده است. تا پیش از تأسیس دولت عراق، رویدادهای نبرد چالدران، عهدنامه...، قرارداد صلح شاه عباس و دولت عثمانی، قرارداد صلح زهاب، عهدنامه کردان و قرارداد ارزروم بین دو کشور اتفاق افتاد که به صلح موقت میان دو کشور انجامید.این اختلاف ها و توافق ها، همواره تا بعد ازتأسیس دولت عراق و تا پیروزی انقلاب اسلامی ایران ادامه داشته است. در پی پیروزی انقلاب اسلامی و در هنگامی که ایران درگیر مشکلات داخلی و حل مشکلات و نابسامانی های بر جای مانده از رژیم گذشته بود، عراق از فرصت استفاده کرده و بارها به تجاوز هوایی، زمینی و دریایی بر ضد ایران پرداخت و این آغازی شد بر تجاوز عراق به ایران.
در این کتاب، افزون بر تفصیل وقایع فوق، جریان های مختلف استراتژیک و دیپلماتیک از آغاز جنگ تا عادی سازی روابط دو کشور، به صورت تاریخی بیان شده است که سند آگاهی رسان... از سیاست کشورهای گوناگون بر ضد ایران و پشتیبانی عراق شمرده می شود. 2. مقالات ارائه شده به کنفرانس بین المللی تجاوز و دفاع، بازشناسی جنبه های تجاوز و دفاع (جلد اول: تبیین مبانی نظری جنگ ودفاع)، تهران، دبیرخانه کنفرانس بین المللی تجاوز و دفاع، 1367، 381ص. کتاب بازشناسی جنبه های تجاوز و دفاع، مجموعه مقالاتی است که در کنفرانس بین المللی تجاوز و دفاع ارائه شده است. در این مقالات، اندیشمندان، محققان واستادان داخلی و خارجی، از سه دیدگاه حقوق بین المللی، مطالعات اسلامی و مطالعات تاریخی- سیاسی، به بررسی مقوله مهم تجاوز ودفاع نشسته اند. تمامی مقالات ارائه شده در کنفرانس در این کتاب به طورکامل آورده شده است. یک برداشت از نتایج این اجلاس آن است که تجاوز عراق به ایران، آخرین تجاوز علیه یک ملت و انقلاب مردمی نخواهد بود و در صورتی که جامعه بین المللی تغییر ماهوی در نحوه برخورد با جنگ ها، تهاجمات و حملات تجاوزکارانه ایجاد نکند، باز هم ملت ها قربانی خواهند شد.
در این کتاب متن سخنرانی حضرت آیت الله خامنه ای و حجت الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی در مراسم افتتاحیه کنفرانس بین المللی تجاوز و دفاع آمده و برخی دیگر از نویسندگان مقالات... دارند: علامه محمد تقی جعفری، علامه سید جعفر شهیدی، آیت الله جعفر سبحانی، رسول جعفریان، عباسعلی عمید زنجانی، علامه محمد تقی مصباح یزدی و پروفسور حمید مولانا. 3. منصوری لاریجانی، اسماعیل، دستاوردهای دفاع مقدس و راه های حفظ و نشر آن، قم، انتشارات خادم الرضا، 1384، 144ص. جنگ طولانی، گسترده و همه جانبه ایران و عراق و دفاع مقدس مردم ایران، از نظر نوع باورها، رفتارها و پی آمدهای فرهنگی و اجتماعی قابل توجه است. از این رو، پرداختن به رهاوردهای گوناگون جنگ، به ویژه آن جنبه هایی که بر عموم مردم و عرصه های تاریخی فرهنگ و اجتماع تأثیر پایدار دارد و نیز توجه دادن و آشنا کردن نسل کنونی و آیندگان با دفاع مردم ایران، از اهداف کتاب دستاوردهای دفاع مقدس و راه های حفظ و نشر آن به شمار می آید.
در بخش اول و دوم این کتاب، دستاوردهای داخلی و بین المللی و منطقه ای دفاع مقدس مطرح شده که خود می تواند سرآغاز تحقیق در عرصه پژوهشگری محققان باشد. در بخش سوم، اجمالاً به جنایات جنگی صدام حسین پرداخته شده تا برای خوانندگان روشن شود که این دستاوردها، در برابر چه جنایات عظیمی به دست آمده است و در بخش چهارم نیز به مهم ترین راه های حفظ و نشر دستاوردهای دفاع مقدس اشاره شده است. 4. امامی، صابر، عوامل فرهنگی و معنوی دفاع مقدس: هنر و ادبیات، تهیه کننده: مرکز تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه قم، مرکز تحقیقات اسلامی، 1380، 215ص. دشمن زمانی تهاجم به کشورعزیز ما را آغاز کرد که در آن، نظامی اسلامی استقرار یافته بود و فقیهی عادل، رهبری ملت و فرماندهی کل نیروهای مسلح را بر عهده داشت.حضرت امام خمینی(رحمت الله علیه) با توکل به خداوند متعالی، عزمی راسخ، قاطعیتی کم نظیر و نفوذ معنوی که در میان ملت و رزمندگان داشت، توانست توان روحی و معنوی آنان را برای مقابله همه جانبه با دشمن بسیج و سازماندهی کند. وحدت و حضور یکپارچه ملت، به ویژه عالمان دین و روحانیان و گستره مدافعان در شکل نیروهای بسیج، که نقش حیاتی و کارسازی بر عهده داشتند، دیگر ویژگی ممتاز و بی سابقه دفاع مقدس است. تمسک فرماندهان و رزمندگان به فرهنگ ناب اسلامی، الهام گرفتن از باورهای ژرف دینی، اقتدا به سیره جهادی معصومان(علیهم السّلام) ، به ویژه نهضت حرکت آفرین عاشورا، آراسته شدن به ارزش های پیروزی آفرین اسلامی و امید داشتن به امدادهای غیبی، از جمله این ویژگی های پیروزی آفرین اسلامی و امید داشتن به امدادهای غیبی، از جمله این ویژگی هاست. همچنین استفاده قابل قبول از سلاح تبلیغات و نیز هنر و ادبیات در راه خنثی کردن تهاجم تبلیغاتی دشمن و افزایش روحیه رزمندگان را باید از ویژگی های دفاع مقدس برشمرد.
مرکز تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه بر آن شد تا از این روزن به دفاع مقدس بنگرد واین ویژگی های ممتاز را در اندازه توان خویش بکاود. در این باره طرحی با نام«عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس » تهیه شد.
سخنان حضرت امام(رحمت الله علیه) ،مقام معظم رهبری و فرماندهان جنگ و نیز خاطرات رزمندگان و وصیت نامه های شهیدان، منابع عمده این... است که از کتاب ها، مجله ها و روزنامه ها استخراج شده است. کتاب عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس: هنر و ادبیات بخشی از این مجموعه است که به موضوع نقش و تأثیرات انواع هنر و ادبیات در دفاع مقدس پرداخته و در آن هنرهای شعر، نمایش، سینما و فیلم، داستان، موسیقی، نقاشی و عکاسی به بحث گذاشته شده است. 5. معاونت پژوهشی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(رحمت الله علیه)، جنگ و دفاع در اندیشه امام خمینی(رحمت الله علیه)(تبیان آثار موضوعی- دفتر بیست و چهارم)، تهران، مؤسسه ی تنظیم و نشر آثار امام خمینی(رحمت الله علیه)، 1378، 238 ص. کتاب جنگ و دفاع در اندیشه امام خمینی(رحمت الله علیه)، همان طور که از نامش پیداست، مجموعه سخنان و نظرات ارزشمند امام خمینی(رحمت الله علیه) راجع به دفاع مقدس و جهاد است که از منابع صحیفه نور، ترجمه تحریر الوسیله، استفتائات و رساله توضیح المسائل ایشان گرفته شده است.
فصل اول این کتاب با عنوان« جنگ های حق و باطل»، به مباحثی درباره جنگ در قرآن و اهداف جنگ های حق طلبانه و جنگ های باطل و تفاوت های ماهوی جنگ ها پرداخته است. فصل دوم با عنوان«وجوب دفاع و استقامت»، به مباحثی همچون ضرورت دفاع، ضرورت آمادگی دفاعی، استقامت درقرآن، ضرورت استقامت و نقش مساجد درجنگ و دفاع پرداخته شده است. در فصل سوم،«ویژگی های رزمندگان صدراسلام» عنوانی است با زیر موضوعاتی همچون فداکاری، عقیده، ایمان و شهادت طلبی. فصل چهارم این کتاب تحت عنوان«احکام فقهی دفاع و جهاد» به موضوعات فقهی جنگ و دفاع پرداخته است.عناوینی چون دفاع فردی، دفاع جمعی، شرایط دفاع، وجوب آموزش و آمادگی دفاعی، وجوب کفایی حضور در جبهه، اذن والدین، احکام دفاع و زمین، دفاع و دولت، احکام اطاعت از فرماندهان جنگ، احکام سربازی در زمان جنگ، احکام اموال و وسایل، اسلحه و مهمات در جنگ، سپر قراردادن مردم درجنگ، احکام همکاری با دشمن، پشتیبانی از جنگ، احکام اسرا، احکام مربوط به غنایم جنگی و احکام متفرقه مربوط به جنگ،احکامی است که از رساله توضیح المسائل و استفتائات امام خمینی(رحمت الله علیه) در این کتاب نقش شده است. سکینه صادقی
http://noorportal.net |