ابوحمزه ثمالی می گوید :به امام سجّاد ( عرض کردم چرا طواف هفت شوط است؟فرمودند :خداوند تبارک و تعالی به ملائکه فرمود :'اِنّی جاعِلٌ فیِ الْاَرْضِ خَلیفَةً ...' ملائکه بر خلاف فرموده خداوند گفتند :'اَتَجْعَلُ فیها مَنْ یُفْسِدُ فیها وَ یَسْفِکُ الْدِماء' خداوند فرمود :'اِنّی اَعْلَمُ ما لا تَعْلَمُون'
[به دنبال آن] پروردگار متعال هفت هزار سال نور خود را بر آنها پوشاند، ملائکه هفت هزار سال به عرش پناه بردند، پس خداوند بر ایشان رحمت آورد و توبه شان را پذیرفت، و بیت المعمور را که در آسمان چهارم بود برای آنان قرار داد (وَ جَعَلَهُ مثابَةً ...)، و بیت‌الحرام را برای مردم [در روی زمین] مقابل بیت المعمور قرار داد (فَجَعَلَهُ مثابَةَ لِلناسِ وَ اَمْناً...)، پس طواف بر بندگان هفت شوط (هفت دور) واجب شد، برای هر هزار سال، یک شوط.(1)
در نقل دیگری آمده است :قبل از اسلام در میان قریش عدد خاصّی نداشت، عبدالمطلب'ره' آن را هفت شوط تعیین کرد، و خداوند نیز پس از بعثت پیامبر خدا( ،‌همان را قرار داد.(2)

درپاسخ این سوال توجه به چند نکته اساسی لازم است :
الف)روح عبادات تعبد است، چون خداوند فرموده ما انجام می دهیم. . اگر تعبد در عبادات لحاظ نشود مسائل مهم تر از مورد سؤال قابل فهم نخواهد بود. اصلا طواف به دور یک خانه سیمانی یا گلی برای چه؟ استلام یک سنگ سیاه چه معنی دارد؟ چرا نماز صبح 2 رکعت و چراهای دیگر ؟؟ البته راز معنوی بسیاری عبادات بر انجام دهندگان آنها پوشیده نیست نماز ذکرهایی دارد که معنای آن روشن است و رکوع و سجودی که تعظیم را تفهیم می کند و تشهدی که همراه با اعتراف به وحدانیت حق و رسالت رسول اکرم(ص) است روزه پرهیز از غذا خوردن است. تأثیر آن در هم دلی و هم دردی و هماهنگی با مستمندان و یادآوری فشار گرسنگی و تشنگی بعد از مرگ، مشهود است. لکن پی بردن به راز مناسک حج، دشوار است و اسرار بسیاری از آنها با عقل بشری قابل تبیین نیست از این رو تعبد در حج بیش از سایر دستورهای دینی است چنان که از رسول خدا(ص) نقل شده است که به هنگام لبیک گفتن به خدا عرض کرد: خدایا من با رقیت و عبودیت محض لبیک می گویم و مناسک حج را انجام می دهم.
اما چون خدا حکیم است حتما حکمتی در این کار است واصولا خود تعبد و پرورش روحیه بندگی در انسان یکی از مهمترین حکمت های عبادات است
.ب) اعمال ظاهری دارند و باطنی، باطن اعمال همان اسرار آنهاست نباید در ظاهر متوقف ماند بلکه باید از ظاهر عبور کرد و با توجه به آن باطن و اسرار اعمال را انجام داد تا عبادتی مقبول و برخوردار از آثار و برکات معنوی داشت گرچه به بهانه معنویت و اسرار باطنی نباید از ظاهر غفلت ورزید.
با توجه به این دو نکته توجه شما را به برخی از اسرار طواف و رمی جمرات جلب می کنیم با این تذکر که عدد هفت خاصیتی ندارد جز آن که نماد کثرت است مثل عدد هفتاد و هفتصد و طواف که روح توحید است و حول محور خدا گشتن و فانی شدن و رمی جمرات که پناه از شیطان به خدا است باید همیشگی و مستمر باشد لذا عدد هفت در آن لحاظ شده است.
ج ) طواف حرکت به سوی کمال
طواف یا رمی جمرات یا سعی اصلا جزئی از برنامه هدایت بخش انسان به سمت کمال است. حج بدون توجه به اسرار، عبادت بی روح است که بر حسب تعبد مجزی است ولی اثری عمیق در زندگی انسان ندارد.
طواف به عنوان یک رمز، آموزه ای است که به انسان می گوید باید در تمام زندگی خدا محور همان طور که جسم او به دنبال خانه گلی و سنگی می چرخد، دل او همراه با فرشتگان در عالم ملکوت طواف می کنند (مستفاد از روایاتی) همان طور که بدن خود را به تعب می اندازد و سعی انجام می دهد به خود تلقین می کند و در آنجا تمرین را شروع می کند که باید برای رسیدن به هدف صحیح سعی و تلاش جدی نماید تا خدا او را یاری کند.
دور کعبه گردیدن، دور خدا گشتن است. به عاشقش مى‏گوید: حالا که از عشق من کلافه‏اى، مى‏خواهى مرا در آغوش بگیرى، من که جسم ندارم بیا کعبه را بغل کن. اگر مى‏خواهى با من دست دهى و دست‏هایمان را در هم بفشاریم، بیا حجرالاسود را لمس کن.
بیا دور کعبه بگرد؛ تا دور من گشته باشى‏
وقتى دیدم کارگران مسجدالحرام با چه عشقى، با سوزن و نخ پایین‏هاى پرده کعبه را مى‏دوزند؛ به ذهنم آمد آن چوپان رفیق موسى هم بى‏حساب نمى‏گفت. او مى‏فهمید خدا جسم ندارد؛ ولى چه کند عاشق مى‏خواهد با معشوق حرف بزند:
P} دید موسى یک شبانى را به راه‏{E}کو همى گفت اى خدا و اى اله‏{P
P} تو کجایى تا شوم من چاکرت‏{E}چارقت دوزم زنم شانه سرت‏{P
P} اى خداى من! فدایت جان من‏{E}جمله فرزندان و خان و مانِ من‏{P
P} دستکت بوسم بمالم پایکت‏{E}وقت خواب آید بروبم جایکت‏{P
P} اى فداى تو همه بزهاى من‏{E}اى بیادت هى هى و هیهاى من‏{P
موسى که این حرف‏ها را شنید ناراحت شد گفت: اى شبان! تو کافر شدى‏
P} گفت اى موسى دهانم دوختى‏{E}وز پشیمانى تو جانم سوختى‏{P
P} جامه را بدرید و آهى کرد و تفت‏{E}سر نهاد اندر بیابانى و رفت‏{P
P} وحى آمد سوى موسى از خدا{E}بنده ما را چرا کردى جدا؟{P
P} تو براى وصل کردن آمدى‏{E}نى براى فصل کردن آمدى‏{P
عاشق وقتى از صفا به طرف مروه مى‏رود، در مروه کارى ندارد، در صفا هم کارى ندارد. او حیرانِ دوست است:
P} رشته‏اى بر گردنم افکنده دوست‏{E}مى‏کشد هر جا که خاطر خواه اوست‏{P
پس فلسفه مهم طواف وسایر مناسک حج تقویت روحیه بندگی و جمع شدن مسلمانان گرد یکدیگر در یک کنگره عظیم بین المللی است تا شاید مشکلات جهان اسلام مورد توجه قرار گیرد.