پرويز رجبي


ايران‌شناس، مورخ، پژوهشگر و شاعر معاصر، دكتر پرویز رجبی در بهار سال ۱۳۱۸ در روستای امامقلی ـ حدود ۴۰ کیلومتری قوچان ـ زاده شد. در مشهد دیپلم گرفت و به استخدام آموزش و پرورش درآمد و آموزگاری را پیشه کرد. در سال ۱۳۴۲ برای ادامه تحصیل به آلمان رفت. در سال ۱۳۴۹ از دانشگاه گوتینگن دکتري گرفت و در بازگشت، نخست به استخدام دانشگاه اصفهان درآمد كه بعدها به دستور ساواک اخراج شد.

در سال ۱۳۵۳ مرکز تحقیقات ایران‌شناسی را تأسیس کرد. در ۱۳۶۷ مجدداً به آلمان رفت و به مدت شش سال به تحقیق و تدریس در دانشگاههای ماربورگ و گوتینگن پرداخت. سال۱۳۷۳ به ایران بازگشت و ریاست بخش ایران‌شناسی دایره‌العمارف بزرگ اسلامی را به عهده گرفت كه حاصلش نوشتن 400 مقاله بود.

در سال ۱۳۷۹ براثر سکته مغزی و فلج شدن نیمی از بدن، خانه‌نشین شد؛ اما به کار تحقیق و ترجمه ادامه داد و با وجود از دست دادن دست راستش گفت: «همواره در خدمت به ملت خواهم بود و حتی اگر دست نداشته باشم، خودکار را به دهان می‌گیرم و مي‌نويسم.» از اين روي پروفسور ماری کخ ـ ایران شناس آلمانی ـ از او به عنوان کسی یاد کرد که مشکلات و بیماری خود را نادیده گرفته و به شکل خستگی ناپذیري برای خدمت به فرهنگ ايران کار ‌مي‌كند. رجبي 21 بهمن 1390درگذشت و در قطعه‌ نام‌آوران به خاك سپرده شد.

آثار

تألیف: کریم خان زند و زمان او، معماری ایران در عصر پهلوی، جندق و ترود دو بندر فراموش شده کویر بزرگ نمک، جشن‌های ایرانی، تاریخ خط میخی فارسی باستان، مهر ایران، تخت جمشید بارگاه تاریخ، ارج نامه شهریاری؛ ایران‌شناسی، فرازها و فرودها؛ دوره پنج جلدي هزاره‌های گمشده (جلد اول: اهوره‌مزدا، زرتشت، اوستا؛ جلد دوم: هخامنشیان؛ جلد سوم: از خشیارشا تا فروپاشی هخامنشیان؛ جلد چهارم: اشکانیان؛ جلد پنجم: ساسانیان)، ترازوی هزارکفه، شما در این خانه حقی ندارید، ایران، دوره شش جلدي سده‌های گمشده (مجلد۱: از فتح ایران به دست اعراب تا برآمدن صفاریان؛ مجلد۲: صفاریان، سامانیان، غزنویان، غوریان؛ مجلد۳: علویان، دیلمیان، آل زیار و آل بویه؛ مجلد۴: سلجوقیان؛ مجلد۵: اتابکان، له‌له شاهان، خوارزمشاهیان؛ مجلد۶: مغولها و ایلخانان در ایران)، فرمایشهای شاهان، سفرنامه اونور آب، خوشا شیراز، کاشان نگین انگشتری تاریخ ایران، تاریخ ایران در دوره ایلامی و مادی و هخامنشی (کتاب درسی دانشگاه پیام نور)، تاریخ ایران در دوره سلوکیان و اشکانیان (کتاب درسی دانشگاه پیام نور).

ترجمه:

کویرهای ایران (از سون هدین)، مارکوپولو در ایران (آلفونس گابریل)، سفرنامه نیبور (کارستن نیبور)، ماه عسل ایرانی (ویلهم لیتن)، از زبان داریوش (هایدماری کخ)، یافته‌های نو (والتر هینتس) داریوش و ایرانیان (دو جلدي از والتر هینتس)، نامنامه ایران باستان، شهریاری ایلام (والتر هینتس) و هنر جهان اسلام (ارنست گروبه).

داستان و شعر:

شهرما (مجموعه قصه)، ماهی قرمز حوض همسایه (مجموعه قصه)، دشنه و سیب گمشده (رمان)، لاهوت (رمان)، سیمرغ (رمان) و دیوار نوشت‌ها (گزیدة سروده‌های دکتر پرویز رجبی).

منبع: روزنامه اطلاعات